Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie wyłączenia prawa zabudowy gruntów rolnych zabudowaniami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego na obszarach parków krajobrazowych

   Uwzględniając ustawową definicję gospodarstwa rolnego, przyjmować należy, iż za gospodarstwo rolne ustawodawca uważa grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Na gruncie tej definicji jednym z fundamentalnych uprawnień przynależnych prowadzeniu gospodarstwa rolnego jest możliwość zabudowy gruntu rolnego budynkami lub ich częściami przez rolnika, jeżeli zabudowa ta stanowi lub może stanowić zorganizowaną całość gospodarczą związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo rolne może być prowadzone na nieruchomości rolnej (gruncie rolnym), który jest lub może być wykorzystywany do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.    Regulacja art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880, z późn. zm.) przewiduje wprost, iż utworzenie parku krajobrazowego lub powiększenie jego obszaru następuje w drodze rozporządzenia wojewody, które określa m.in. zakazy właściwe dla danego parku krajobrazowego lub jego części wybrane spośród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony. Zakazy wynikające z art. 17 ust. 1 cyt. ustawy przewidują wyłączenie możliwości zabudowy w odniesieniu do:    - przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, z późn. zm.),    - obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego.    Dla parku krajobrazowego dyrektor parku sporządza się i realizuje plan ochrony (art. 18 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy), w którym zawiera m.in. wskazanie obszarów udostępnianych dla celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych, amatorskiego połowu ryb i dla innych form gospodarowania, oraz określenie sposobów korzystania z tych obszarów (art. 20 ust. 4 pkt 5 cyt. ustawy).    Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o wyjaśnienie, czy:    1) obowiązująca regulacja pozwala na wyłączenie prawa zabudowy nieruchomości rolnej znajdującej się w obszarze parku krajobrazowego budynkami lub ich częściami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, które nie kwalifikują się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,    2) wyłączenie zabudowy w sytuacji opisanej w pkt 1 można wprowadzić rozporządzeniem wojewody ustanawiającym plan ochrony parku krajobrazowego,    3) ewentualnie wprowadzona możliwość wyłączenia prawa zabudowy nieruchomości rolnych zabudową związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w regulacji ustawy o ochronie przyrody była przedmiotem analizy w aspekcie spełnienia konstytucyjnych przesłanek dopuszczających ingerencji w sferę prawa własności (art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP),    4) regulacje wyłączające możliwość zabudowy gruntów rolnych znajdujących się w obszarze parku krajobrazowego mogą zostać wprowadzone bez zwrócenia się i uzyskania zgody właściciela nieruchomości rolnej (gruntu rolnego), czy takie działanie można kwalifikować jako formę wywłaszczenia i jakie są jej konsekwencje prawne,    5) zachodzą przesłanki do zmiany rozporządzenia wojewody ustanawiającego plan ochrony parku krajobrazowego w sytuacji, gdy z powodu wprowadzenia w planie ochrony zakazu zabudowy rolnik nie posiada prawnych i faktycznych możliwości prowadzenia przynależnego mu gospodarstwa rolnego, realizacja zabudowy nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a prowadzenie gospodarstwa nie wpłynie negatywnie na ochranianą przyrodę,    6) kto i na jakiej zasadzie (odpowiedzialności cywilnoprawnej) jest podmiotem legitymowanym biernie do wypłaty odszkodowań z tytułu utraty możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego na nieruchomości rolnej skutkiem wprowadzenia w planie ochrony parku krajobrazowego zakazu zabudowy w określonym obszarze.    Stanowisko w powyższych kwestiach ma doniosłe znaczenie dla właścicieli gruntów rolnych - rolników, których nieruchomości znalazły się w obszarach objętych ochroną przyrody w formie parków krajobrazowych.    Z wyrazami szacunku    Poseł Elżbieta Łukacijewska    Warszawa, dnia 6 czerwca 2006 r.