Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie egzekucji wyroków sądowych zasądzających eksmisję w związku z przeprowadzonymi rozwodami

   W odpowiedzi na interpelację pani poseł Danuty Ciborowskiej z dnia 24 kwietnia 1998 r. w sprawie egzekucji wyrobów sądowych zasądzających eksmisję w sprawach rozwodowych - uprzejmie wyjaśniam co następuje:    Podniesiony w interpelacji problem dotyczy wyroku sądowego z dnia 9 listopada 1992 r., w którym Sąd Wojewódzki w Olsztynie rozwiązując małżeństwo z winy pozwanego orzekł jednocześnie eksmisję pozwanego ze wspólnego mieszkania stron. Wyrok ten w części dotyczącej eksmisji nie został do chwili obecnej wykonany, co zdaniem pani poseł podważa sens zarówno tego wyroku, jak i innych wydanych w podobnej sprawie. Ponieważ interpelacja kierowana jest do ministra sprawiedliwości, dlatego na wstępie należy podnieść, iż egzekucja eksmisyjnych wyroków sądowych w okresie, którego dotyczy przedmiotowa sprawa, nie należała w zasadzie do komorników sądowych. Zgodnie bowiem z art. 1046 § 4 K.p.c. egzekucja, której przedmiotem było opróżnienie lokalu podlegającego przepisom prawa lokalowego, prowadzona była w trybie administracyjnym. Przepis ten został zniesiony na mocy ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (DzU nr 105, poz. 509) - jednakże wszystkie wydane i nie wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy prawomocne orzeczenia sądowe w sprawach o opróżnienie lokali podlegających prawu lokalowemu - pozostawione zostały do wykonania organom gminy w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 65 ustawy). Wyroki eksmisyjne wydawane przez sądy po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r., tj. po dniu 12 listopada 1994 r. - podlegają natomiast egzekucji komorniczej.    Tak przedstawia się stan prawny. Odrębną sprawą jest natomiast praktyczne wykonywanie tych wyroków przez komorników. Trudności z wykonywaniem części wyroków orzekających eksmisję wynikają z tego, że przepisy przewidują jedynie w niektórych wypadkach obowiązek sądu przyznania dłużnikowi prawa do lokalu socjalnego. W wypadku nieorzeczenia o takim lokalu dochodzi z reguły do konieczności usunięcia dłużnika donikąd, czyli do tzw. eksmisji ˝na bruk˝. Wobec tego komornicy bardzo niechętnie wykonują takie wyroki, gdyż uznają, że postępowanie to jest sprzeczne z konstytucją i Paktami Praw Człowieka. Nie chcą przyczyniać się do zwiększenia bezdomności. Niemniej pewna ilość wyroków została przez komorników wykonana ˝na bruk˝.    Jeśli natomiast chodzi o działania legislacyjne, to przede wszystkim określone kroki należy podjąć w celu zmiany ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. Nie leży to w kompetencjach resortu sprawiedliwości, lecz urzędu ds. mieszkalnictwa. Celem zmian powinno być wprowadzenie regulacji prawnej, która nie doprowadzi do zwiększenia bezdomności. Natomiast dalsze zmiany odnoszą się do przepisów proceduralnych. W tym zakresie problem rozważa Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego w ramach prac zespołu, który przygotowuje zmiany w postępowaniu egzekucyjnym. W szczególności rozważa się, czy w razie gdy sąd nie orzekł o prawie dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego, komornik nie powinien wstrzymać się z dokonaniem czynności do czasu, kiedy wierzyciel lub gmina udostępnią tymczasowe pomieszczenie dla dłużnika.    Wspomnieć przy tym należy, że w podobnym kierunku formułowane są postulaty rzecznika praw obywatelskich znane komisji kodyfikacyjnej.    Minister    Hanna Suchocka    Warszawa, dnia 26 maja 1998 r.