Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie poprawy sytuacji w pszczelarstwie

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Jana Kulasa, posła na Sejm RP, w sprawie sytuacji w polskim pszczelarstwie, przekazaną pismem nr SPS-0202-1834/99 z dnia 30 kwietnia 1999 r. uprzejmie informuję, że resort rolnictwa, mając na uwadze trudną sytuację, w jakiej od kilku lat znajduje się polskie pszczelarstwo, w miarę posiadanych możliwości i środków finansowych, podejmował i podejmuje działania mające na celu rozwój tego działu rolnictwa.    Produkcja pszczelarska ma duże znaczenie dla gospodarki, a w szczególności dla rolnictwa. Pszczoły stanowią 90% owadów zapylających, które są warunkiem plonowania roślin entomofilnych, podnosząc wielkość i jakość produkcji upraw sadowniczych, rzepaku, gryki, słonecznika i innych. Ok. 1/3 produkcji wytwarzanej w rolnictwie jest zasługą pszczół, a ponadto pasieki produkują miód i inne produkty pszczele.    Biorąc pod uwagę powyższe, m.in. dzięki staraniom resortu, od 1991 r. Agencja Rynku Rolnego prowadzi interwencyjny skup miodu oraz udziela pszczelarzom pomocy w formie sprzedaży cukru po cenach preferencyjnych, w ilości 15 kg na jedną rodzinę pszczelą, z przeznaczeniem na dokarmianie rodzin pszczelarskich.    Jednocześnie odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji uprzejmie informuję, że:    1. Średnia wydajność miodu z jednej rodziny pszczelej wynosi 13 kg i jest podobna jak w Unii Europejskiej.    Średnia produkcja miodu z jednej rodziny pszczelej w Polsce jest ok. dwukrotnie niższa niż na świecie. Natomiast produkcja miodu jest porównywalna z poziomem uzyskiwanym w Unii Europejskiej i w pełni pokrywa zapotrzebowanie krajowe. Według danych GUS produkcja miodu w Polsce na przestrzeni ostatnich kilku lat kształtowała się następująco (w tonach): 1989 - 13 500 1994 - 9 300 1990 - 13 800 1995 - 10 500 1991 - 14 100 1996 - 9 300 1992 - 12 900 1997 - 9 100 1993 - 10 700 1998 - 9 000 *) *) Dane szacunkowe ISK    2. W dłuższych okresach czasu Polska nie jest ani importerem, ani eksportem miodu. Występujący okresowo import lub eksport miodu ma charakter uzupełniający i dotyczy krótkookresowego niedostatku czy też nadmiaru miodu lub też ma charakter koniunkturalny. Pod względem zaopatrzenia w ten produkt jesteśmy krajem samowystarczalnym.    Import i eksport miodu kształtował się następująco (szczegółowe dane dotyczące importu i eksportu miodu oraz ich kierunków w zał. nr 1 i 2)*): Lata Import (w tonach) Eksport (w tonach) 1993 425 802 1994 442 568 1995 555 201 1996 619 46 1997 2204 295 1998 1270 183    Krajowy rynek miodu chroniony jest wysokimi stawkami celnymi. Od wartości importowanego miodu pobierane jest cło autonomiczne w wysokości 42%, natomiast stawka celna konwencyjna (związana w WTO) wynosi 106%, która corocznie ulega obniżce i w roku 2000 będzie wynosiła 89%.    Jednakże należy podkreślić, że tak wysoka ochrona polskiego rynku miodu nie będzie możliwa w przyszłości, a polski miód, chociaż jakościowo bardzo dobry, jest jednocześnie drogi, a będzie musiał konkurować z miodem europejskim w momencie otwarcia granic po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Ponadto należy wziąć pod uwagę, że przepisy handlu światowego przewidują zniesienie barier celnych, a więc już teraz należy myśleć o obniżeniu kosztów produkcji.    Corocznie minister rolnictwa i gospodarki żywnościowej wydaje rozporządzenie określające wielkości progowe i ceny progu dla towarów rolnych przywożonych z zagranicy. Na tej podstawie , jako środek ochronny, mogą być nakładane opłaty celne dodatkowe.    Zgodnie z polską listą koncesyjną do WTO istnieje również możliwość podniesienia stawki celnej na miód w wysokości cła koncesyjnego 97,5% w 1999 r., a do 89% w roku 2000. Należy jednak zaznaczyć, że z uwagi na niejednoznaczną interpretację zasady ˝standstill˝ w Układzie Europejskim (Unia Europejska interpretuje, że stawki celne powinny być stałe od momentu wejścia w życie postanowień Układu Europejskiego, tj. od 1 marca 1992 r.) podniesienie stawki celnej będzie negatywnie wpływało na relacje handlowe z UE, a tym samym utrudniało poprawę dostępu do rynku towarów polskich na rynek Unii Europejskiej. Sytuację taką pogłębia fakt, że Polska w ciągu ostatnich lat podniosła stawki celne na wiele innych produktów.    3. Spożycie miodu przez jednego mieszkańca w Polsce wynosi ok. 0,3 kg. Aktualna produkcja miodu w Polsce zaspokaja potrzeby konsumentów praktycznie w całości. Spożycie miodu w Polsce na 1 mieszkańca powinno się sukcesywnie zwiększać. Jest ono bowiem wypadkową ceny i preferencji konsumenckich. Preferencje upodabniają się do państw Unii Europejskiej. W ostatnich latach istnieje niewielki, ale stały wzrost spożycia miodu. W państwach Unii Europejskiej spożycie jest na poziomie 0,7 kg miodu przez mieszkańca.    Dla zapewnienia realności przedstawionych założeń należałoby zabezpieczyć środki finansowe na promocję miodu jako produktu spożywczego i leku. Podstawowym problemem jest utrzymanie wysokiej jakości miodu polskiego i wyrobienie o tym przekonania polskiego konsumenta. Nasuwa się w związku z tym potrzeba zwiększonych wewnętrznych kontroli miodu sprzedawanego w sklepach i na rynku, jak również systemu wewnętrznej certyfikacji i promocji. System kontroli jakości miodu w wystarczającym zakresie realizowany jest przez PIH. Jednak niezależnie od niego powinien funkcjonować system wewnętrznej kontroli w obrębie firm i organizacji pszczelarskich w oparciu o stosowne laboratoria chemiczne. Każda z tych firm powinna zadbać o wypromowanie swojego miodu przez zapewnienie znaku firmowego na nakrętkach i etykietach opakowań miodu. Prowadziłoby to do wyrobienia przekonania wśród polskich konsumentów, że polski miód jest najlepszy.    4. Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej ze środków finansowych przeznaczonych na postęp w produkcji zwierzęcej wspiera corocznie z niewielkimi modyfikacjami następujące kierunki prac hodowlanych:    1) sprzedaż matek pszczelich unasiennionych, przeznaczonych do oceny,    2) rodziny pszczele wykorzystywane do realizacji programów hodowlanych w pasiekach zarodowych i reprodukcyjnych,    3) realizację programu organizacyjno-hodowlanego w rejonach hodowli zachowawczej,    4) terenową ocenę wartości użytkowej matek pszczelich,    5) import materiału hodowlanego.    Dotacja ze środków postępu biologicznego na hodowlę pszczół w 1997 r. wyniosła 310 175 zł. Zaplanowana na 1998 r. dotacja ze środków przeznaczonych na wspieranie postępu biologicznego na hodowlę pszczół wynosiła 339 500 zł, wykonanie w 1998 r. wyniosło 312 270 zł. Plan na rok 1999 wynosi 350 000 zł, a więc więcej niż w roku ubiegłym, podczas gdy środki dla innych gatunków zwierząt gospodarskich zostaną zmniejszone od 10 do 40%.    W przyszłości planuje się utrzymanie systemu dofinansowywania działalności hodowlanej z budżetu państwa w ramach posiadanych środków finansowych, chociaż środki te z roku na rok maleją. Nie ma więc możliwości utrzymania dotacji do hodowli pszczół na obecnym poziomie. Należy podkreślić, że dotacja do hodowli pszczół jest jednym z wielu instrumentów stymulujących rozwój pszczelarstwa.    5. Producenci specjalizujący się w produkcji pszczelarskiej mogą skorzystać z uprzywilejowanych linii kredytowych na ogólnych zasadach udzielania kredytów inwestycyjnych z dopłatą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do oprocentowania na:    1) realizację przedsięwzięć inwestycyjnych w rolnictwie i usługach dla rolnictwa oraz przetwórstwa rolno-spożywczego,    2) zakup gruntów rolnych,    3) utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych przez osoby, które nie przekroczyły 40 roku życia,    4) przedsięwzięcia inwestycyjne tworzące nowe stałe miejsca pracy w działalnościach pozarolniczych w gminach wiejskich oraz gminach miejsko-wiejskich, gwarantujących zatrudnienie ludności wiejskiej,    5) utworzenie lub urządzenie gospodarstwa rolnego w ramach realizacji zaakceptowanego przez ministrów rolnictwa i gospodarki żywnościowej oraz finansów programu osadnictwa rolniczego na gruntach skarbu państwa.    6. Aktualnie w ministerstwie trwają prace nad ukończeniem opracowania programu rozwoju hodowli i produkcji pszczelarskiej do 2010 r. Program przewiduje uregulowanie systemowych zasad funkcjonowania polskiego pszczelarstwa i polskiej hodowli pszczół. Będzie on zawierał formy wspomagania środkami budżetowymi i pozabudżetowymi, uwzględniając m.in. następujące zagadnienia:    1) założenia zmian ilościowych pszczół do 2010 r.,    2) ocenę stanu hodowli pszczół i jej wpływ na produkcję pszczelarską,    3) kierunki doskonalenia genetycznego pszczół,    4) kierunki dotowania hodowli pszczół ze środków przeznaczonych na wspieranie postępu w produkcji zwierzęcej,    5) kierunki zmian w organizacji hodowli; w tym zagadnienia dotyczące systemu oceny pszczół, stad i rejonów zachowawczych pszczół miejscowych, rezerwy genetycznej, utworzenia ksiąg hodowlanych dla poszczególnych linii pszczół,    6) sposoby interwencjonizmu.    Jednakże środki, jakie będą mogły być przeznaczone na ten cel, będą uzależnione od wielkości przyznanego na rok 2000 i lata następne budżetu na wspieranie hodowli w produkcji zwierzęcej. Ograniczana w ostatnich latach wielkość środków finansowych na wspieranie postępu w produkcji zwierzęcej może mieć negatywny wpływ na zakres wspierania pszczelarstwa.    7. Ponadto uprzejmie informuję, że Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej corocznie, ze środków przeznaczonych na działalność ogólnotechniczną (DOT), przyznawanych przez Komitet Badań Naukowych, dofinansowuje promowanie najnowszych osiągnięć nauki w dziedzinie rolnictwa i gospodarki żywnościowej, w tym także pszczelarstwa, realizowanych w jednostkach badawczo-rozwojowych, nadzorowanych przez ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej, akademiach rolniczych oraz jednostkach Polskiej Akademii Nauk, publikowanych na łamach czasopism rolniczych. W przypadku pszczelarstwa w roku 1998 przyznano dotacje dla:    1) czasopisma Polskiego Związku Pszczelarskiego ˝Pszczelarz Polski˝ w wysokości 5000 zł,    2) ˝Pszczelarstwa˝ wydawanego przez Pszczelnicze Towarzystwo Naukowe, w wysokości 7000 zł.    Podsekretarz stanu    Andrzej Łuszczewski    Warszawa, dnia 25 maja 1999 r.