Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie konsekwencji budżetowych ubiegania się przez Polskę o członkostwo w Unii Europejskiej

   Na obecnym etapie procesu negocjacji o członkostwo Polski w Unii Europejskiej szacunek kosztów procesu integracji jest zidentyfikowany w poszczególnych obszarach negocjacji w przyjętych przez rząd RP stanowiskach negocjacyjnych przy założeniu wystąpienia określonych w tych stanowiskach warunków.    Próba oszacowania wszystkich kosztów akcesji wymaga uwzględnienia, że warunki brzegowe przyjęte w stanowiskach negocjacyjnych w trakcie procesu negocjacyjnego będą poddawane dalszym uzgodnieniom z przedstawicielami Komisji Europejskiej, a w procesie działań związanych z akcesją będą wymagały być może dokonywania zmian strukturalnych i jakościowych.    Działania związane z przyjęciem przez rząd RP stanowisk negocjacyjnych, w treści których ustalone będą m.in. terminy, w jakich Polska zamierza dostosować się do rozwiązań obowiązujących w krajach Unii Europejskiej oraz szacunki obejmujące rachunek ubytków i pożytków wynikających z przyjęcia przez Polskę prawa Unii Europejskiej, mogą przynieść:    - zwiększenie zdolności i możliwości konkurowania polskich przedsiębiorców na rynkach światowych,    - zbliżenie do wzorców ˝piętnastki˝ rozwiązań prawnych i organizacyjnych,    - ożywienie gospodarcze w wielu dziedzinach, szczególnie w obszarach, w których w procesie przygotowań do akcesji Unia Europejska będzie przekazywała środki finansowe i zgodnie z obowiązującymi zasadami oczekiwała finansowania również środkami własnymi,    - poprawę warunków bytowych polskich rodzin.    Niezwykle ważną, ale i trudną kwestią, jest dokonanie szacunku skutków budżetowych wynikających z potrzeby realizacji zobowiązań negocjacyjnych. Ma to o tyle istotne znaczenie, że jest to pewien minimalny koszt, który Polska będzie musiała ponieść, aby wejść do UE. Dostosowania są kategorią znacznie szerszą, w ramach której, oprócz realizacji zobowiązań negocjacyjnych można doszukać się i kosztów wychodzenia z zapaści cywilizacyjnej, jak i nakładów na zbudowanie nowoczesnej, otwartej, konkurencyjnej gospodarki rynkowej, opartej na trwałych, solidnych makroekonomicznych podstawach.    Warto przy tym pamiętać, że koszty transformacji gospodarczej w kraju i tak należałoby ponieść bez względu na to, czy Polska zostanie członkiem UE czy też nie. Takie cele, jak bardziej czyste środowisko naturalne, rozbudowa nowoczesnej sieci transportowej czy też modernizacja rolnictwa są celami, do których należałoby dążyć dla zmniejszenia dystansu cywilizacyjnego dzielącego nasz kraj i nasze społeczeństwo od państw pozostających w głównym nurcie europejskiej współpracy gospodarczej. Z uwagi na wysokie koszty dostosowań w niektórych dziedzinach, np. w ˝Środowisku naturalnym˝ i w ˝Rolnictwie˝ konieczne będzie rozłożenie ich finansowania na lata.    Należy podkreślić, że zgodnie z postanowieniami rozporządzenia ministra finansów z dnia 18 kwietnia 1991 r. w sprawie klasyfikacji dochodów i wydatków budżetowych oraz innych przychodów i rozchodów (DzU nr 39, poz. 169, z późn. zm.) dysponenci części budżetowych, którzy realizując zadania związane z integracją z Unią Europejską ponoszą na ten cel wydatki ze swoich budżetów, tworzą w poszczególnych działach rozdziały pod nazwą ˝Integracja z Unią Europejską˝. Przedmiotowa klasyfikacja umożliwia dysponentom środków publicznych, mającym najlepszą orientację, który wydatek jest związany z omawianym rozdziałem, odpowiednią klasyfikację kosztów.    Ponadto finansowanie określonych w Narodowym Programie Przygotowania do Członkostwa w Unii Europejskiej w latach 1998-2002 priorytetowych zadań dostosowawczych obejmuje własne środki budżetowe, finansowane z programu PHARE oraz kredyty z międzynarodowych instytucji finansowych.    Należy nadmienić, że pomimo możliwości tworzenia przez zainteresowanych dysponentów środków budżetowych specjalnych rozdziałów ewidencjonujących wydatki na integrację z Unią Europejską, nie wszyscy dysponenci utworzyli je do 1999 r. i z tego względu przedstawione poniżej kwoty nie oddają rzeczywistych nakładów na integrację europejską.    W związku z powyższym w budżecie państwa na rok 1999 na wniosek zainteresowanych dysponentów środków budżetowych, w rozdziałach na integrację z Unią Europejską zarezerwowana została kwota 65,5 mln zł. Ponadto w budżecie państwa na 1999 r. na współfinansowanie programów PHARE w rezerwie celowej w części 83, dział 97, rozdział 9718, przewidziana została kwota 153 mln zł.    W przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 28 września 1999 r. projekcie budżetu państwa na rok 2000, w rozdziałach na integrację z Unią Europejską dysponenci części budżetowych przewidzieli wydatki w wysokości ok. 113 mln zł.    Jednocześnie w ww. projekcie budżetu państwa w części 33, dział 40, rozdział 4322, w ramach dotacji w kwocie 1 150 000 tys. zł dla Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa uwzględniona została kwota 200 000 tys. zł na współfinansowanie projektów realizowanych w ramach programu pomocy przedakcesyjnej SAPARD.    Ponadto ww. projekt budżetu państwa w części 83, dział 97, rozdział 9718 ˝Rezerwy celowe˝, przewiduje kwotę 708 330 tys. zł, z czego:    - 488 330 tys. zł - na koszty integracji z Unią Europejską oraz współfinansowanie Programu inwestycji NATO w dziedzinie bezpieczeństwa (NSIP)    - 220 000 tys. zł - na współfinansowanie programów realizowanych ze środków pochodzących ze źródeł zagranicznych nie podlegających zwrotowi, zapewniające wymagany przez Unię Europejską udział strony polskiej w finansowaniu programów PHARE i programów pomocy przedakcesyjnej ISPA.    Umieszczenie powyższych środków w rezerwach celowych spowodowane zostało brakiem możliwości - przy tworzeniu ustawy budżetowej - precyzyjnego przypisania kwot współfinansowania ze strony polskiej poszczególnym częściom budżetowym ze względu na brak szczegółowych danych o wysokości środków, które będą przeznaczone na realizację poszczególnych projektów w ramach ww. programów, a także o wymaganym w związku z tym poziomem współfinansowania ze strony polskiej.    Jednocześnie należy nadmienić, że w kolejnych latach w budżecie państwa rezerwowane będą środki finansowe w wysokości proporcjonalnej do postępujących negocjacji z Unią Europejską.    Podsekretarz stanu    Paweł Samecki    Warszawa, dnia 25 października 1999 r.