Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie stosowania przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wstrzymania wykonania decyzji niebędących ostatecznymi

   Odpowiadając na przekazaną prezesowi Rady Ministrów przy piśmie z dnia 8 września 1999 r. nr SPS-0202-2420/99 interpelację posła na Sejm RP pana Mieczysława Jedonia w sprawie zakresu stosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji uregulowanej w art. 224 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU nr 137, poz. 926 z późn. zm.) do decyzji w sprawie odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    W art. 224 ustawy Ordynacja podatkowa przyjęto zasadę względnej suspensywności odwołania od decyzji organu podatkowego. Wyraża się ona w tym, że fakt wniesienia odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji, lecz organ podatkowy, na wniosek strony, ze względu na jej szczególny interes może postanowić o wstrzymaniu wykonania decyzji w całości lub w części. Skutkiem wstrzymania wykonania decyzji jest zakaz wykonywania decyzji. Zakaz wiążący jest jedynie dla organów podatkowych i oznacza czasową niemożność wykonania decyzji w trybie przymusowym poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, w zakresie objętym wstrzymaniem. Wstrzymanie wykonania decyzji nie ogranicza jednak strony w wykonaniu zaskarżonej decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania ma więc zastosowanie do decyzji, które na stronę postępowania nakładają obowiązki podlegające wykonaniu.    W razie wydania decyzji na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy Ordynacja podatkowa terminem płatności jest dzień, w którym, zgodnie z decyzją, powinna nastąpić zapłata odroczonego podatku albo poszczególnych rat, na jakie została rozłożona zaległość podatkowa lub podatek. Taka decyzja nie nakłada jednak na podatnika (płatnika bądź inkasenta) bezwzględnego obowiązku zapłaty odroczonego podatku lub raty podatku bądź zaległości podatkowej w terminie wyznaczonym w decyzji. Terminowość realizacji wydanej decyzji pozostaje wyłącznie w gestii podmiotu, któremu ulgę w zapłacie zobowiązań podatkowych przyznano. Organ podatkowy wydający decyzję nie może doprowadzić do uregulowania odroczonego podatku lub poszczególnej raty w trybie przymusowym.    Stosownie do art. 49 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, jeżeli w terminie określonym w decyzji podatnik (płatnik lub inkasent) nie dokonał zapłaty odroczonego podatku bądź nie zapłacił którejkolwiek z rat, w zakresie niedotrzymanego odroczenia podatku lub raty następuje powrót do podstawowego terminu płatności określonego w art. 47 § 1 lub 3 powołanej ustawy. Bezwzględnym obowiązkiem organu podatkowego jest w takim przypadku:    - stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o odroczeniu terminu płatności (na podstawie art. 258 § 1 pkt 5),    - stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w części dotyczącej niedotrzymanej raty (na podstawie art. 259).    Decyzja w sprawie odroczenia lub rozłożenia na raty nie będzie więc podlegała wykonaniu, traci bowiem moc prawną w całości w przypadku niedotrzymania terminu odroczenia lub w części dotyczącej niezapłaconej raty, a obowiązkiem organu podatkowego jest formalne stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji. Wówczas możliwe będzie przymusowe wykonanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej i w stosunku do tych decyzji organ podatkowy może postanowić o wstrzymaniu wykonania.    W konsekwencji powyższych unormowań w razie ewentualnego wstrzymania wykonania decyzji odroczeniowej lub ratalnej, wobec braku zapłaty odroczonego podatku lub raty, organ podatkowy zobligowany byłby do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji i podatnik zobowiązany byłby do uiszczenia należności wraz ze znacznie większą kwotą odsetek za zwłokę w stosunku do ustalonej dla odroczonego podatku lub poszczególnej raty - opłaty prolongacyjnej.    Reasumując, decyzja wydana na podstawie art. 48 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej, a zatem niemożliwe jest orzekanie o wstrzymaniu jej wykonania.    Dodatkowo należy jednak zauważyć, że decyzja organu podatkowego I instancji odraczająca termin płatności podatku lub rozkładająca zapłatę należności podatkowych na raty powinna uwzględniać możliwości płatnicze adresata tej decyzji. W razie wyznaczenia terminów płatności lub wysokości poszczególnych rat w sposób uniemożliwiający wykonanie decyzji organ odwoławczy może uchylić taką decyzję i orzekając co do istoty sprawy wyznaczyć późniejsze terminy płatności i ustalić mniejsze raty. Nie stanowi to jednak przeszkody w chociażby częściowym, bieżącym regulowaniu przez podatnika (płatnika lub inkasenta) należności objętych zaskarżoną decyzją i faktycznym zmniejszaniu ciążących na nim zobowiązań.    Minister    Leszek Balcerowicz    Warszawa, dnia 7 października 1999 r.