Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wsparcia polskich producentów eksportujących towary na rynki wschodnie

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z pismem Pana Marszałka z dnia 13 listopada 2000 r., znak SPS-0202-5057/00, przedstawiam poniżej odpowiedź na interpelację pana posła Ryszarda Brejzy z dnia 3.11.2000 r. w sprawie wsparcia polskich producentów eksportujących swoje towary na Wschód.    Ministerstwo Gospodarki, w którego kompetencjach znajduje się problematyka współpracy gospodarczej z zagranicą, na podstawie programu zawartego w przyjętym przez Radę Ministrów w sierpniu 1999 r. dokumencie ˝Ocena sytuacji i propozycje działań dla polepszenia sytuacji w handlu zagranicznym Polski˝, realizuje szereg działań mających na celu poprawę sytuacji w handlu zagranicznym Polski - działań o charakterze traktatowym, w zakresie finansowych i celnych instrumentów wspierania eksportu oraz działań w zakresie promocji gospodarczej.    Rynek rosyjski, obok pozostałych krajów b. ZSRR oraz krajów Unii Europejskiej, traktowany jest w sposób priorytetowy. Dotyczy to zarówno działań prowadzonych przez podległe ministrowi gospodarki wydziały ekonomiczno-handlowe ambasad i konsulatów RP za granicą, jak i innych form promocji, w tym przede wszystkim wsparcia udziału polskich przedsiębiorstw w targach odbywających się za granicą.    Działania administracji w zakresie wspierania eksportu na rynki wschodnie prowadzone są w trzech podstawowych płaszczyznach.    Po pierwsze, wdrażane bądź doskonalone są wewnętrzne instrumenty i inicjatywy wspierania eksportu, w tym ukierunkowane na współpracę z rynkami wschodnimi. Dotyczą one m.in.:    1. Systemu refundacji części kosztów uczestnictwa w zagranicznych imprezach targowo-wystawienniczych. Corocznie systemem refundacji Ministerstwa Gospodarki objęte są najważniejsze imprezy targowo-wystawiennicze w krajach b. ZSRR, szczególnie w Rosji i na Ukrainie. Polskie przedsiębiorstwa w nich uczestniczące mogą uzyskać refundację części poniesionych przez nie kosztów. Priorytetowe traktowanie krajów b. ZSRR znajduje odbicie w liczbie odbywających się w tych krajach imprez, objętych systemem refundacji, a także w strukturze rozdysponowania środków Ministerstwa Gospodarki przeznaczonych na dofinansowanie kosztów udziału w targach za granicą. W roku ubiegłym 35,3% tych środków zostało przeznaczonych na dofinansowanie kosztów udziału w targach organizowanych w Rosji. 18,3% - na Ukrainie. W najbliższym czasie, w wyniku m.in. dużego zainteresowania ze strony firm udziałem w imprezach targowych na tych rynkach, analizy tegorocznych doświadczeń i opinii Federacji Organizatorów Targów i Wystaw Zagranicznych oraz Rady Promocji Eksportu, przewidujemy modyfikację list imprez targowych objętych systemem refundacji Ministerstwa Gospodarki na 2001 r., idącą w kierunku zwiększenia liczby imprez oraz podniesienia maksymalnej kwoty refundacji możliwej do uzyskania przez jednego wystawcę.    2. Wspierania inicjatyw w zakresie tworzenia ˝domów polskich˝ (w tym w Rosji i na Ukrainie). Koncepcja ˝domów polskich˝ jest w znacznej mierze rezultatem wniosków zgłaszanych przez środowiska przedsiębiorców, wskazujących na potrzebę stworzenia w określonych krajach możliwości stałej prezentacji polskich produktów określonych branż. Najbardziej zaawansowane są prace związane z tworzeniem Polskiego Domu Meblowego w Lubljanie. Aktualnie zgłoszono inicjatywy dotyczące utworzenia ˝domów polskich˝ m.in. w Federacji Rosyjskiej (5 projektów - w tym w Moskwie i Kaliningradzie), Ukrainie, Kazachstanie.    3. Działalności promocyjnej wydziałów ekonomiczno-handlowych ambasad i konsulatów RP:    - ułatwianie dostępu polskich towarów, usług i kapitału do rynku kraju urzędowania,    - analizowanie regulacji prawnych państw obcych, dotyczących problematyki gospodarczej, promocja polskiej gospodarki, polskich towarów i firm,    - pomoc i wspieranie polskich eksporterów na rynkach zagranicznych, w tym zapewnienie niezbędnych informacji ekonomiczno-handlowych.    4. Współorganizacji oraz współudziału w przygotowywaniu programów szkoleń dla potencjalnych eksporterów na temat organizacji i techniki handlu zagranicznego, a w tym realizacja projektu ˝Akademia Handlu Zagranicznego˝, tj. stworzenie systemu refundacji kosztów związanych z podnoszeniem przez przedsiębiorców lub ich pracowników kwalifikacji w zakresie marketingu międzynarodowego i techniki handlu zagranicznego.    5. Działalności w zakresie informacji gospodarczej, w tym:    - utrzymanie systemu informacji o rynkach zagranicznych na potrzeby polskich przedsiębiorstw, prowadzonego przez Centrum Informacji Rynkowej Handlu Zagranicznego Instytutu Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego. W ramach systemu przedsiębiorcy mogą korzystać z baz danych i publikacji tworzonych m.in. na podstawie danych napływających z placówek. Publikacje te są dystrybuowane do kilkuset odbiorców w kraju (urzędy wojewódzkie, gminne, izby, organizacje gospodarcze, agencje, stowarzyszenia), których zadaniem jest udostępnianie i dystrybucja tych informacji wśród zainteresowanych podmiotów gospodarczych,    - utworzenie Teleinformatycznego Systemu Promocji Eksportu działającego poprzez Internet. Będzie on zawierał m.in. oferty eksportowe, inwestycyjne, kooperacyjne firm polskich, zbierane za pośrednictwem akredytowanych organizacji i instytucji wspierających, urzędów wojewódzkich, agencji rozwoju regionalnego itp. oraz raporty o barierach i utrudnieniach dostępu do rynków priorytetowych i ważnych.    6. Współdziałania Ministerstwa Gospodarki przy opracowywaniu programów KUKE S.A. (przyjętego: ˝Kredyty eksportowe dla Federacji Rosyjskiej˝ oraz będącego w stadium opracowania: ˝Rosja - nasz partner handlowy˝).    Po drugie, podejmowane są inicjatywy bilateralne, ukierunkowane na wspieranie współpracy gospodarczej ze Wschodem, głównie polskiego eksportu.    W odniesieniu do Rosji strona polska zaproponowała m.in. uruchomienie kredytów towarowych (zarówno rządowego, jak i komercyjnych ubezpieczonych na rachunek skarbu państwa) dla dofinansowania dostaw polskich towarów do Federacji Rosyjskiej oraz przeznaczenie części wpływów z eksportu rosyjskiej ropy naftowej z Rosji do Polski na finansowanie polskiego eksportu do Rosji. Podczas polsko-rosyjskich rozmów gospodarczych pod przewodnictwem wiceprezesa Rady Ministrów, ministra gospodarki pana Janusza Steinhoffa i ministra transportu Federacji Rosyjskiej (przewodniczącego rosyjskiej części Wspólnej Komisji ds. Handlu i Współpracy Gospodarczej) pana Siergieja Franka, które odbyły się 3 listopada br. w Warszawie, uzgodniono, iż strona rosyjska przedstawi rządowe projekty socjalne, w których przewiduje się uczestnictwo przedsiębiorców zagranicznych. Następnie dokonana zostanie analiza możliwości udziału w nich polskich firm oraz podjęte zostaną działania wspierające, m.in. z wykorzystaniem instrumentów kredytowych, ubezpieczeniowych itp. Ponadto strona rosyjska zwróci się do koncernów naftowych Federacji Rosyjskiej o uwzględnienie w rozliczeniach z Polską możliwości częściowych dostaw kompensacyjnych; kolejnym krokiem byłoby zorganizowanie rozmów zainteresowanych rosyjskich koncernów z potencjalnymi dostawcami towarów z Polski.    Podczas tych rozmów ustalono, iż w najbliższym czasie odbędzie się również kolejne posiedzenie polsko-rosyjskiej grupy roboczej ds. współpracy inwestycyjnej poświęcone rozpatrzeniu propozycji finansowo-rozliczeniowych, które sprzyjałyby rozwojowi dwustronnego handlu i współpracy gospodarczej. Podejmowane są także działania na rzecz szybkiej ratyfikacji przez Federację Rosyjską podpisanej w 1992 r. (i ratyfikowanej przez Polskę) umowy o ochronie inwestycji oraz tworzeniu maksymalnie korzystnych warunków dla już podjętych inicjatyw gospodarczych, w tym inwestycyjnych (np. tworzenia w Moskwie międzynarodowej spółki Składy Konsygnacyjne) czy też liberalizacji zasad działalności przedsiębiorstw, w tym polskich, w Strefie Rozwoju Gospodarczego ˝Kronsztadskaja˝ (region Sankt Petersburga).    W odniesieniu do Ukrainy trwają prace w zakresie kredytowego wsparcia dostaw polskiego węgla na rynek ukraiński, a także podejmowane są aktywne działania na rzecz ratyfikacji przez stronę ukraińską umowy o współpracy kredytowej, która pozwoliłaby zaktywizować dostawy najbardziej potrzebnych gospodarce ukraińskiej towarów inwestycyjnych z Polski. Podczas ostatniego posiedzenia Polsko-Ukraińskiej Komisji Mieszanej ds. Współpracy Gospodarczej i Handlu podjęto szereg decyzji, w tym co do powołania zespołu ds. współpracy inwestycyjnej, który będzie monitorował realizację wspólnych projektów i programów współpracy i wypracowywał propozycje działań wspierających. Uzgodniono także, iż administracja ukraińska podejmie działania na rzecz spłaty kredytów udzielonych przez polskie banki i ubezpieczone w KUKE S.A., gwarantowane przez administracje obwodów Charkowa i Ługańska.    W odniesieniu do Białorusi, w celu zwiększenia dostaw polskich maszyn i urządzeń w bieżącym roku, zastosowano kredytowe wsparcie eksportu polskich kombajnów zbożowych ˝Bizon˝. W oparciu o gwarancje rządu Białorusi i ubezpieczenie kredytu w KUKE S.A. konsorcjum polskich banków udzieliło kredytu na zakup kombajnów wartości ponad 23 mln USD. Sprawna realizacja tego kontraktu sprawiła, że trwają prace nad zastosowaniem analogicznego mechanizmu w kontraktach na dostawy kombajnów ˝Bizon˝ w roku 2001. Wartość negocjowanych kontraktów wynosi ok. 60 mln USD.    Możliwość udzielenia przez Polskę kredytów na zakup polskich towarów i usług została zaoferowana także rządom innych krajów Wspólnoty Niepodległych Państw, w tym Azerbejdżanowi, Armenii, Gruzji i Uzbekistanowi.    Po trzecie, ważną sferą aktywności administracji w zakresie tworzenia korzystnych warunków dla eksportu polskich towarów i usług na Wschodzie jest identyfikacja barier handlowych oraz działania na rzecz ich usuwania. W stosunkach z Rosją i Ukrainą powołane były specjalne bilateralne grupy robocze do tych spraw; sporządziły one odpowiednie raporty.    Realizując postanowienia VI posiedzenia Polsko-Białoruskiej Komisji Mieszanej ds. Współpracy Gospodarczej i Handlowej, strona białoruska powołała grupę roboczą ds. identyfikacji barier i przeszkód we wzajemnym handlu. Po powołaniu polskiej części grupa podejmie pracę.    Zakres prac tych grup oraz innych rozmów i konsultacji jest bardzo szeroki i obejmuje zagadnienia procedur obowiązkowej certyfikacji występującej w krajach wschodnich, sprawy stosowanych ograniczeń ilościowych w dostępie do poszczególnych rynków, a także innych barier - celnych, pozataryfowych itp. Przykładowo w odniesieniu do Rosji podejmowane działania obejmowały ograniczenia wynikające z postępowań ochronnych (m.in. rury z żeliwa i stali, skrobia ziemniaczana i kukurydziana, syrop skrobiowy), stosowania wysokich obciążeń taryfowych (np. wysokich ceł sezonowych na cukier biały), procedur obowiązkowej certyfikacji przywozu (w tym artykułów rolno-spożywczych). Aktywne działania strony polskiej pozwoliły skutecznie przeciwdziałać wdrożeniu środków ograniczających dostawy polskich towarów spożywczych oraz farmaceutyków, co było planowane jako retorsja za wprowadzone kontyngenty w odniesieniu do rosyjskiego węgla kamiennego i saletry amonowej.    Podczas posiedzenia Komisji Mieszanej z Ukrainą uzgodniono m.in. podjęcie działań na rzecz przygotowania porozumienia w sprawie uznawania certyfikatów i wyników badań wyrobów przemysłowych oraz wprowadzenie praktyki wzajemnych konsultacji poprzedzających stosowanie ewentualnych środków ochronnych.    Zagadnienia warunków dostępu do rynków są przedmiotem rozmów w ramach procedury akcesji krajów wschodnich do WTO. Polska aktywnie uczestniczy w rokowaniach wielostronnych (systemowych) oraz dwustronnych negocjacjach taryfowych, które zadecydują o poziomie przyszłej ochrony celnej krajów wschodnich. Stanowisko strony polskiej uwzględnia zarówno bieżące, jak i perspektywiczne interesy polskiego eksportu.    Problematyka rozwoju współpracy gospodarczej jest kompleksowo omawiana na posiedzeniach gospodarczych komisji mieszanych powołanych z poszczególnymi krajami b. ZSRR.    Ponadto polskie placówki ekonomiczno-handlowe w tych krajach na bieżąco monitorują i opracowują informację o warunkach dostępu do rynków poszczególnych państw. Materiały te, jak również bazy ofertowe, rozpowszechniane są wśród zainteresowanych podmiotów gospodarczych, w tym poprzez Internet (Rosja, Ukraina).    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Tadeusz Donocik    Warszawa, dnia 6 grudnia 2000 r.