Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie interesu gospodarczego producentów nawozów sztucznych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Franciszka Stefaniuka z dnia 13 listopada 2000 r. w sprawie interesu gospodarczego producentów nawozów sztucznych niniejszym przedstawiam następujące informacje.    W ciągu ostatnich 12 miesięcy Komisja Europejska wszczęła trzy postępowania antydumpingowe wobec importu nawozów pochodzenia polskiego. Poniżej prezentujemy najistotniejsze fakty dotyczące dotychczasowego przebiegu wspomnianych procedur.    1. Postępowanie przeciwko importowi polskiej saletry amonowej.    W dniu 17 września 1999 r. Stowarzyszenie Europejskich Producentów Nawozów (EFMA) złożyło w Komisji Europejskiej wniosek o wszczęcie postępowania antydumpingowego przeciwko importowi saletry amonowej pochodzącej z Polski, Bułgarii, Litwy i Ukrainy. Reakcją Ministerstwa Gospodarki na złożoną przez EFMA skargę było natychmiastowe powiadomienie radców handlowych w krajach Unii Europejskiej w celu podjęcia działań interwencyjnych. Jednakże rozmowy przeprowadzone z przedstawicielami administracji poszczególnych krajów członkowskich Unii nie wywarły zamierzonego skutku. W dniu 29 października 1999 r. Komisja Europejska wszczęła postępowanie antydumpingowe wobec importu do UE saletry amonowej pochodzącej z Polski, Litwy i Ukrainy (tekst ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Komisji Europejskiej nr C 311/3 z dnia 29 października 1999 r.).    Postępowanie do dotyczy czterech polskich producentów nawozów azotowych:    1. Zakłady Azotowe ˝Puławy˝ SA,    2. Zakłady Azotowe ˝Anwil˝ Włocławek SA,    3. Zakłady Azotowe ˝Tarnów˝ SA,    4. Zakłady Azotowe ˝Kędzierzyn˝ SA.    Mimo przeprowadzenia wielu działań interwencyjnych decyzją Komisji Europejskiej z dnia 25 lipca 2000 r. ustanowione zostały na okres 6 miesięcy tymczasowe cła a/d na eksport polskiej saletry amonowej. Na podstawie przebiegu dotychczas przeprowadzonych przez UE postępowań antydumpingowych należy stwierdzić, iż zastosowanie jeszcze w tym roku ceł antydumpingowych na przywóz na rynek unijny polskiej saletry amonowej jest niemal pewne. Jedynie intensywnie prowadzone rozmowy i negocjacje, nie wykluczając pressingu na szczeblu politycznym, dają jakąkolwiek szansę na pozytywne dla polskiego przemysłu rozstrzygnięcie.    2. Przegląd postępowania antydumpingowego przeciwko importowi do Unii Europejskiej polskiego roztworu saletrzano-mocznikowego (UAN).    Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 22 grudnia 1994 r. wyeliminowała z rynku UE nawóz polski o nazwie roztwór saletrzano-mocznikowy UAN (urea-ammonium nitrate solution). W grudniu 1999 r. minął okres 5 lat od ustanowienia środków antydumpingowych przeciwko importowi z Polski tego roztworu. Mając na uwadze fakt, iż Polska nie eksportuje UAN do UE, mieliśmy nadzieję, że komisja nie będzie przedłużała stosowania w tym przypadku środków antydumpingowych. Jednakże 21 grudnia 1999 r. zostało wszczęte postępowanie przeglądowe w tej sprawie. Zgodnie z posiadanymi przez Ministerstwo Gospodarki informacjami w tym przypadku należy się spodziewać, iż środki antydumpingowe ustanowione w 1994 r. (cena minimalna) zostaną zastąpione cłem antydumpingowym, a więc zostaną zaostrzone, oraz zostanie przedłużony okres ich stosowania.    3. Postępowanie przeciwko importowi do Unii Europejskiej polskiego mocznika    W dniu 21 października 2000 r. Komisja Europejska na wniosek Stowarzyszenia Europejskich Producentów Nawozów (EFMA) wszczęła postępowanie antydumpingowe wobec importu do Unii Europejskiej mocznika pochodzącego z Białorusi, Bułgarii, Chorwacji, Egiptu, Estonii, Libii, Litwy, Rumunii, Ukrainy oraz Polski.    Ministerstwo Gospodarki podjęło interwencję w sprawie wniosku o wszczęcie przedmiotowego postępowania, wystosowując do Komisji Europejskiej w dniu 8 listopada oficjalne pismo podające w wątpliwość zasadność wszczęcia przedmiotowego postępowania, opierając się na następujących argumentach:    1) Według danych przedstawionych przez polskich producentów mocznika (ZA ˝Puławy˝ SA, ZC ˝Police˝ SA, ZA ˝Kędzierzyn˝ SA) w eksporcie tego towaru do państw Unii Europejskiej dumping nie istnieje. Zdaniem Ministerstwa Gospodarki obliczenia dotyczące dumpingu, przedstawione we wniosku o wszczęcie postępowania, są błędne i opierają się na fałszywych założeniach. Konstrukcja ceny eksportowej jest nieprawidłowa, gdyż głównym eksporterem mocznika (ich eksport stanowi ponad 97% polskiego eksportu ogółem) są Zakłady Chemiczne ˝Police˝ SA, zlokalizowane nie w centrum Polski, a bardzo blisko granicy niemieckiej, tak więc w badanym okresie nie wystąpiły transakcje, w których mocznik byłby wysyłany przez Gdańsk. W związku z tym przyjęty do określenia wysokości marginesu dumpingu koszt transportu drogą morską do granicy niemieckiej jest błędny. W tej sytuacji wszczęcie postępowania przeciwko polskim eksporterom mocznika jest naszym zdaniem nieuzasadnione, brak jest bowiem wystarczających dowodów prima facie świadczących o istnieniu dumpingu.    2) Niewystarczające są również dowody istnienia szkody. Eksport polskiego mocznika do Unii Europejskiej nie wyrządza, ani nie zagraża wyrządzeniem szkody przemysłowi Wspólnoty z uwagi na następujące okoliczności:    - eksport polskiego mocznika do Unii Europejskiej od 1995 r. ma charakter malejący,    - udział polskiego mocznika na rynku unijnym znacznie zmalał z 5,3% w roku 1997/1998 do 2,1% w okresie lipiec 1999 r. - maj 2000 r., tak więc odnotowano 2,5-krotny spadek,    - udział importowanego mocznika na rynku unijnym wzrósł z 36,3% w okresie lipiec 1998 r. - maj 1999 r., do 42,1% w okresie lipiec 1999 r. - maj 2000 r. W tym czasie import z Polski zmalał o ok. 65 tys. ton, więc towar z Polski nie miał żadnego wpływu na wzrost udziału mocznika importowanego w konsumpcji unijnej,    - brak zagrożenia, iż polskie zakłady zwiększą sprzedaż mocznika do UE, z uwagi na rosnącą konsumpcję krajową tego towaru (wzrost sprzedaży mocznika do celów technicznych i wzrost zużycia wewnętrznego w zakładach),    - ceny polskiego mocznika w Unii Europejskiej wykazują systematyczny wzrost i utrzymują się na tym samym poziomie, co ceny producentów unijnych, tak więc polski eksport nie powoduje podcięcia cenowego,    - trudna sytuacja producentów unijnych wynika z następujących czynników:    a) wysokie ceny gazu,    b) niskie ceny mocznika pochodzącego z Libii, Egiptu i Ukrainy,    c) kurczenie się popytu z uwagi na uruchomienie instalacji mocznikowych w Chinach i Indonezji.    Strona polska zwróciła również uwagę komisji na fakt, iż polski sektor nawozowy jest przygotowany do prywatyzacji. Każde postępowanie antydumpingowe oznacza obniżenie ceny rynkowej polskich zakładów. W tej sytuacji pojawienie się europejskich producentów jako potencjalnych inwestorów w procesie prywatyzacji będzie jednoznacznie kojarzone z wszczętymi przez Komisję Europejską postępowaniami antydumpingowymi, dotyczącymi saletry amonowej, UAN i mocznika.    Strona polska podkreśliła, iż większa część producentów Wspólnoty powiązana jest kapitałowo z norweskim potentatem na europejskim rynku nawozowym - koncernem Norsk Hydro, który kontroluje znaczną część wnioskodawców, np. takich producentów Wspólnoty, jak: Hydro Agri Brunsbuttel - Niemcy, Hydro Agri France - Francja, Hydro Agri Sluiskil BV - Holandia, Hydro Agri Italia S.p.A. - Włochy. Norks Hydro oraz fiński producent Kemira były importerami polskiego mocznika. Mając na uwadze rozporządzenie rady w sprawie ochrony przed importem dumpingowym z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej uważamy, iż przyjęcie wniosku przedsiębiorstw powiązanych z importerami mocznika budzi nasze poważne wątpliwości.    W tej sytuacji uważamy, że wszczęcie przedmiotowego postępowania nie pozostaje w zgodzie z duchem układu stowarzyszeniowego między Rzecząpospolitą Polską a Unią Europejską.    Dnia 21 listopada 2000 r. w Brukseli odbyły się konsultacje pomiędzy przedstawicielami Komisji Europejskiej a stroną polską, reprezentowaną przez Ministerstwo Gospodarki. W trakcie konsultacji polska delegacja ponownie przedstawiła argumentację zaprezentowaną w piśmie z dnia 8 listopada oraz poruszyła kwestię zaprzestania dumpingu w eksporcie mocznika do Unii Europejskiej (art. 33 ust. 3 pkt b Układu Europejskiego). Ostatnim działaniem Ministerstwa Gospodarki w powyższej sprawie było skierowanie do Komisji Europejskiej dnia 1 grudnia br. pisma zawierającego dodatkowe aspekty związane z interpretacją art. 33 Układu Europejskiego.    Z wyrazami szacunku    Sekretarz stanu    Bernard Błaszczyk    Warszawa, dnia 8 grudnia 2000 r.