Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie podstawy wymiaru składki ubezpieczeniowej w przypadku pracowników polskich przedsiębiorstw oddelegowanych do pracy na terenie Niemiec

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo z dnia 28 czerwca br. znak: SPS-0202-4196/00 dotyczące interpelacji pana posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie podstawy wymiaru składki ubezpieczeniowej w przypadku pracowników polskich przedsiębiorstw oddelegowanych do pracy na terenie Niemiec przedstawiam uprzejmie następujące wyjaśnienia:    Powołana przez pana posła Lewandowskiego polsko-niemiecka umowa z dnia 31 stycznia 1990 r. o oddelegowaniu pracowników polskich przedsiębiorstw do realizacji umów o dzieło (DzU z 1994 r. nr 98, poz. 474) stanowi, że wynagrodzenie wynikające z umowy, łącznie z częścią wypłacaną w związku z zatrudnieniem za granicą, będzie odpowiadało wynagrodzeniu, jakie przewidują za wykonywanie porównywalnej pracy niemieckie układy zbiorowe, nie wspominając o wynagrodzeniu netto.    Tak w Niemczech, jak i w Polsce, wynagrodzenie pracownika ustala się w wysokości ˝brutto˝, tzn. przed potrąceniami obejmującymi składki na ubezpieczenia społeczne oraz podatek dochodowy.    Sposób obliczania składek na ubezpieczenie społeczne omawianej grupy pracowników jest regulowany przepisami prawnymi tego państwa, w którym istnieje obowiązek ubezpieczenia społecznego.    Zgodnie z postanowieniami polsko-niemieckiej umowy z dnia 25 kwietnia 1973 r. o ubezpieczeniu społecznym pracowników wysłanych przejściowo na obszar drugiego państwa (DzU z 1974 r. nr 42, poz. 250 pracownicy wysłani przez swojego pracodawcę do pracy na terenie drugiego państwa nadal podlegają przez 24 miesiące od momentu przybycia do tego państwa obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w państwie wysyłającym. Okres ten może być przedłużony o dalsze 24 miesiące.    Z powyższego wynika, że do polskich pracowników wysłanych do pracy w Niemczech stosuje się polskie przepisy w zakresie ubezpieczeń społecznych, również te dotyczące ustalania wysokości podstawy wymiaru składki.    Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) została określona przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU nr 137, poz. 887 z późn. zm.), które w artykule 18 ust. 1 i 20 przewidują, że podstawę wymiaru składek na wyżej wspomniane rodzaje ubezpieczeń społecznych dla pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy.    Przepis § 2 pkt 16 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106) wskazuje przychody, które są wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie rentowe i emerytalne.    W przypadku pracowników zatrudnionych za granicą w polskich zakładach pracy (nie dotyczy to osób skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych i konsularnych) z podstawy wymiaru składek wyłącza się część wynagrodzenia odpowiadającą równowartości diety przysługującej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, za każdy dzień pobytu, z tym zastrzeżeniem, że tak ustalony miesięczny przychód nie może być niższy od kwoty prognozowanego na dany rok kalendarzowy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, określonego w ustawie budżetowej.    Postanowienia powyższe stosują się również do ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia wypadkowe i chorobowe.    Roczna podstawa wymiaru na ubezpieczenie emerytalne i rentowe pracowników nie może być wyższa od trzydziestokrotności prognozowanego na dany rok przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.    Pracodawcy wysyłający pracowników do pracy w Niemczech utrzymywali, że ich pracownicy nie ponoszą kosztów podatku dochodowego, a zatem podstawę wymiaru składek powinien stanowić dochód (wynagrodzenie netto), a nie przychód (wynagrodzenie brutto), jednakże Ministerstwo Finansów stoi na stanowisku, że podatek płacony przez pracodawcę za pracownika stanowi świadczenie pieniężne ponoszone przez pracownika i jest jego przychodem w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.    Zarówno moim zdaniem, jak również zdaniem ministra finansów, z którym poruszony przez pana marszałka problem był konsultowany, dla ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne nie ma znaczenia, gdzie płacony jest podatek dochodowy od wynagrodzenia podlegającego oskładkowaniu.    Nie wydaje się również celowe i uzasadnione wprowadzanie odmiennej od powszechnie obowiązującej regulacji podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne dla tej właśnie grupy osób.    Pragnę również poinformować, że Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej informowało o swoim stanowisku, uzgodnionym z Ministerstwem Finansów, zarówno Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak również pracodawców, którzy w związku z pojawiającymi się wątpliwościami, zwracali się o wyjaśnienie w tej kwestii.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 12 lipca 2000 r.