Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie uwzględnienia pracy przy produkcji materiałów budowlanych w warunkach szkodliwych dla zdrowia, uprawniającej do niższego wieku emerytalnego

   W związku z interpelacją pana posła Dariusza Kubiaka, dotyczącą wystąpienia Międzyzakładowej Komisji NSZZ ˝Solidarność˝ przy MI ˝Izolacja˝ SA w Zduńskiej Woli w sprawie stwierdzenia wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, uprzejmie informuję pana marszałka, że w dniu 5 kwietnia 2001 r. ministerstwo udzieliło zainteresowanym wyjaśnień w piśmie, znak: DWP.III.077-389/EM/01, którego kserokopię przekazuję*).    Z treści interpelacji nie wynika, jakich prac czy stanowisk pracy ona dotyczy, niemniej pragnę wyjaśnić, że zarówno wykazy prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jak i wykazy stanowisk pracy, na których te prace są wykonywane (zawarte w aktach prawnych wydanych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - DzU nr 8, poz. 43 ze zm.) usystematyzowane zostały według działów (resortów, branż) jedynie dla celów porządkowych i w celu łatwiejszego ich odszukania. Uprawnienia pracownicze do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynikają z faktu wykonywania określonych prac, a nie z przynależności zakładu pracy do konkretnej branży gospodarki narodowej. Możliwe jest zatem korzystanie z całych wykazów, niezależnie od tego, w której części wykazu umieszczono dany rodzaj pracy. W rozpatrywanej sytuacji oznacza to, że także poza sugerowanym w interpelacji działem V. W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych znajdują się różnorodne prace wykonywane w zakładach pracy tej branży, które, po spełnieniu określonych warunków, mogą być uznane za prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.    Pozwalam sobie także wyjaśnić, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których zmianę występuje MK NSZZ ˝Solidarność˝ przy MI ˝Izolacja˝ SA, wydane zostały na podstawie delegacji zawartej w ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (DzU nr 40, poz. 267 ze zm.). Ustawa ta utraciła moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 1999 r. wraz z wejściem w życie nowego systemu ubezpieczeń społecznych. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118 ze zm.) utrzymała, dla potrzeb emerytalnych, możliwość stosowania przepisów omawianego rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2006 r., co wynika z treści jej art. 32 ust. 4 oraz art. 46. W związku z powyższym obecnie brak jest możliwości dokonywania zmian w treści ww. rozporządzenia, jak i zarządzeń resortowych wydanych na jego podstawie.    Jednocześnie pragnę poinformować, że prace w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze były przedmiotem działania specjalnej Komisji Ekspertów do Spraw Uprawnień do Obniżonego Wieku Emerytalnego Osób Zatrudnionych w Szczególnych Warunkach, lub Szczególnym Charakterze, powołanej przeze mnie w grudniu 1998 r., w skład której weszli specjaliści z instytutów medycyny pracy i ochrony pracy. Zadaniem komisji było zdefiniowanie pojęć ˝praca w szczególnych warunkach˝ i ˝praca w szczególnym charakterze˝ dla potrzeb uregulowań prawnych wprowadzanych w ramach nowego systemu ubezpieczeń społecznych, a także ustalenie rodzajów prac, dla których konieczne będzie ograniczenie okresu aktywności zawodowej - na zasadach określonych w odrębnej ustawie o emeryturach pomostowych dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (o której mowa w art. 24 ww. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach (...), a która obecnie znajduje się w fazie projektowania), wraz z ich merytorycznym uzasadnieniem dokonanym w oparciu o kryteria medyczne.    Po pierwszym etapie prac komisja umożliwiła zapoznanie się z projektem wykazów prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze m.in. centralom związków zawodowych. Uwagi zawarte w nadsyłanych opiniach były szczegółowo rozpatrywane przez komisję. Na podstawie analiz, popartych niejednokrotnie dodatkowymi ekspertyzami, dokonano modyfikacji poprzednich zapisów lub wprowadzono nowe pozycje do wykazów.    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 16 maja 2001 r.