Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie niezrealizowania ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w części dotyczącej państwowych instytucji filmowych w woj. lubuskim

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na skierowaną do prezesa Rady Ministrów, a następnie przekazaną ministrowi spraw wewnętrznych i administracji interpelację nr 6564, posłów na Sejm RP: pana Alfreda Owoca i pana Andrzeja Brachmańskiego, w sprawie niezrealizowania zapisów ustaw dotyczących państwowych instytucji filmowych w części dotyczącej jednostek tych instytucji działających na terenie woj. lubuskiego, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów oraz w porozumieniu z ministrem kultury i dziedzictwa narodowego, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.    Na podstawie art. 147 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (DzU nr 106, poz. 668 z późn. zm.), prezes Rady Ministrów wydał rozporządzenie z dnia 25 listopada 1998 r. w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych właściwym ministrom i centralnym organom administracji rządowej, wojewodom i innym terenowym organom administracji rządowej albo przez nich nadzorowanych, przekazywanych określonym jednostkom samorządu terytorialnego (DzU nr 147, poz. 965 z późn. zm.), w którym w załączniku nr 1, Państwowa Instytucja Filmowa ˝Odra-Film˝ we Wrocławiu przy ul. Bogusławskiego 14 została przekazana woj. dolnośląskiemu.    Zgodnie z art. 147 ust. 1 ww. ustawy jednostki samorządu terytorialnego w zakresie nieobjętym art. 145 i 146 przejęły z dniem 1 stycznia 1999 r. mające siedzibę na obszarze tych jednostek instytucje i jednostki organizacyjne, w tym mające osobowość prawną, podległe lub podporządkowane właściwym ministrom lub centralnym organom administracji rządowej, wojewodom lub innym organom administracji rządowej albo przez nich nadzorowane, wykonujące określone w niniejszej ustawie zadania jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem komend, inspektoratów i innych jednostek organizacyjnych stanowiących aparat pomocniczy kierowników służb, inspekcji i straży.    Powyższe przepisy jednoznacznie wskazują, że instytucje i jednostki organizacyjne wymienione w rozporządzeniu prezesa Rady Ministrów, wydanym w zakresie delegacji ustawowej zawartej w art. 147 ust. 2 i 3 ww. ustawy, zostały przejęte z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego, na obszarze których znajdują się siedziby przekazywanych byłych państwowych instytucji i jednostek organizacyjnych.    Z art. 147 ustawy kompetencyjnej wynika przejęcie całej instytucji czy jednostki organizacyjnej przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego, w tym również tych jej części, które położone są poza granicami administracyjnymi tej jednostki samorządu terytorialnego. W tym przypadku nie znajduje zastosowania ogólna zasada zawarta w art. 26 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (DzU nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Obowiązek dokonania podziału inwestycji i jednostki organizacyjnej, o którym mowa w wyżej powołanym przepisie, wynika z faktu działania przejętej instytucji lub jednostki organizacyjnej na obszarze więcej niż jednej jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast art. 147 ustawy kompetencyjnej w ogóle nie uzależnia przejęcia instytucji i jednostki organizacyjnej od obszaru jej działania. Uznać zatem należy, że wobec instytucji i jednostek organizacyjnych określonych w cytowanym rozporządzeniu prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1998 r., a tym samym wskazanych expressis verbis jednostek samorządu terytorialnego właściwych do ich przejęcia nie ma zastosowania art. 26 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające (...).    Zarząd woj. lubuskiego w Zielonej Górze wnioskiem z dnia 9 marca 2000 r. zwrócił się do wojewody dolnośląskiego o dokonanie podziału PIF ˝Odra-Film˝ we Wrocławiu, poprzez wydzielenie z mienia tej instytucji części położonej na obszarze woj. lubuskiego i przekazanie tego mienia woj. lubuskiemu w celu utworzenia Wojewódzkiej Samorządowej Instytucji Filmowej w Zielonej Górze.    Decyzją z dnia 24 maja 2000 r. nr NGK.Ia. 7723/W/20/00 wojewoda dolnośląski odmówił dokonania podziału PIF ˝Odra-Film˝ we Wrocławiu z uwagi na fakt, iż zgodnie z rozporządzeniem prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1999 r. w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych właściwym ministrom i centralnym organom administracji rządowej, wojewodom i innym terenowym organom administracji rządowej albo przez nich nadzorowanych, przekazywanych określonym jednostkom samorządu terytorialnego, instytucja ta została przekazana woj. dolnośląskiemu.    Od decyzji tej zarząd woj. lubuskiego odwołał się do ministra skarbu państwa, który po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 29 grudnia 2000 r. nr DE/00iGMSP/94/MW utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wojewody dolnośląskiego.    W marcu 2000 r. zarząd woj. lubuskiego wystąpił także do wojewody wielkopolskiego z wnioskiem o dokonanie podziału Państwowej Instytucji Filmowej ˝Film-Art˝ w Poznaniu przy ul. Bułgarskiej 19 poprzez wydzielenie z mienia tej instytucji części położonej na obszarze woj. lubuskiego i przekazanie go woj. lubuskiemu.    Pismem z dnia 13 kwietnia 2000 r. wojewoda wielkopolski zwrócił się do PIF ˝Film-Art˝ z prośbą o udostępnienie dokumentów, które pozwoliłyby ustalić aktualny stan prawny instytucji, określić poszczególne składniki majątkowe, a następnie dokonać stosownego podziału, zgodnie z art. 26 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.    Mimo podjętych czynności do podziału instytucji nie doszło, albowiem zgodnie z przywołanym wcześniej rozporządzeniem prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1999 r. z dniem 1 stycznia 1999 r. PIF ˝Film-Art˝ w Poznaniu została przejęta w całości przez woj. wielkopolskie. Biorąc powyższe pod uwagę wojewoda wielkopolski zaniechał podejmowania jakichkolwiek dalszych czynności związanych z wnioskiem zarządu woj. lubuskiego.    Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przewodniczący Komitetu Kinematografii uprawniony był do dokonania podziału instytucji filmowych przekazywanych jednostkom samorządu terytorialnego, a obejmujących obszar więcej niż jednej jednostki samorządu.    Według stanowiska ministra kultury i dziedzictwa narodowego przewodniczący Komitetu Kinematografii nie skorzystał z przysługującej mu możliwości (nie obowiązku) dokonania podziału instytucji, ponieważ Komitet Kinematografii uznał, że podział instytucji filmowych byłby niekorzystny dla przyszłego ich bytu. Komitet dał temu wyraz w uzasadnieniu uchwały z dnia 8 września 1998 r.    W trakcie przygotowywania przepisów dotyczących reformy administracyjnej Komitet Kinematografii kilkakrotnie zwracał uwagę na niebezpieczeństwo przejmowania instytucji filmowych połączonego z ich podziałem, zwłaszcza podziałem wzdłuż granic nowych województw, bowiem w skład każdej z przekazanych samorządowi instytucji filmowych wchodzą kina mające dużą frekwencję oraz kina słabsze, zasilane ze ˝wspólnej kasy˝ danej instytucji. Nieracjonalny podział mógłby w krótkim czasie spowodować upadłość niektórych instytucji filmowych, ponieważ dochodziłoby do sytuacji, że w jednym województwie pozostałyby kina dochodowe, zaś w innym kina wymagające permanentnego dotowania.    Równocześnie Komitet Kinematografii zwracał uwagę, że państwowe instytucje filmowe upowszechniają kulturę filmową i promują sztukę filmową, a więc często spełniają zadania o charakterze ponadlokalnym (festiwale, przeglądy filmowe, dni filmów kinematografii różnych krajów). Działalność ta, inna niż rozpowszechnianie i dystrybucja, nie może być organizacyjnie i funkcjonalnie wyodrębniona (np. w drodze podziału) bez szkody dla merytorycznych i ekonomicznych wyników jednostki, której gospodarka stanowi uporządkowaną całość.    Według wyjaśnień ministra KiDzN dochodzi i dochodzić będzie do konfliktu między dążeniami samorządów województw a dobrem instytucji filmowych, które są samodzielnymi osobami prawnymi, bowiem tylko w dużych tworzących zorganizowaną sieć instytucjach może być wprowadzony repertuar wartościowy artystycznie i społecznie, obok propozycji z założenia komercyjnych.    Sukcesy polskich twórców i producentów filmowych nie znają należytego odbioru w społeczeństwie, jeżeli instytucje filmowe będą słabe gospodarczo i organizacyjnie. Instytucjom rozdrobnionym na skutek podziałów trudno będzie zapewnić odpowiedni poziom wyposażenia i wystroju kin.    W uzupełnieniu informuję, iż od odmownych decyzji wojewodów dotyczących podziału omawianych instytucji przysługuje odwołanie do organu administracji rządowej II instancji oraz ewentualnie skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzje organu II instancji. Skarga do NSA przysługuje także na bezczynność wojewodów, o ile - mimo wniosku - nie wydali decyzji w sprawie podziału.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Antoni Podolski    Warszawa, dnia 31 lipca 2001 r.