Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie umożliwienia studentkom Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie udziału w szkoleniu wojskowym

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pani poseł Małgorzaty Rohde i pana posła Ireneusza Niewiarowskiego w sprawie umożliwienia studentkom Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie udziału w szkoleniu wojskowym (1186), uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.    Na wstępie pragnę zapewnić pana marszałka, że sprawa obronności i bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej, a także wynikająca z tego kwestia równości praw kobiet i mężczyzn w odniesieniu do odbywania służby wojskowej jest przedmiotem stałej troski Ministerstwa Obrony Narodowej.    Obowiązek obrony ojczyzny nakłada na obywateli Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 85 ust. 2, iż zakres obowiązku służby wojskowej określa ustawa.    Wypełnieniem normy konstytucyjnej jest ustawa z dnia 21 listopada 1967 r o powszechnym obowiązku obrony (DzU z 2002 r. nr 21, poz. 205). Przepis art. 58 ust. 1 tej ustawy stanowi, że obowiązkowi służby wojskowej, w zakresie określonym w ustawie, podlegają obywatele polscy:    - mężczyźni, którzy kończą osiemnaście lat życia (obowiązek powszechny),    - kobiety, które kończą osiemnaście lat życia (posiadające kwalifikacje przydatne do służby, a więc jest to obowiązek ograniczony, decydują tu potrzeby sił zbrojnych).    Powyższego przepisu nie można jednak stosować w oderwaniu od pozostałych przepisów ustawy, która co do zasady w zakresie służby wojskowej nakłada obowiązek na mężczyzn.    Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy obowiązek służby wojskowej polega na odbywaniu zajęć wojskowych oraz przeszkolenia wojskowego przez studentów i absolwentów szkół wyższych. Forma zajęć wojskowych adresowana jest, zgodnie z art. 95, wyłącznie do studentów wyższych szkół morskich. Ze względu na fakt, że ukończenie zajęć wojskowych jest równoznaczne z odbyciem przeszkolenia wojskowego, któremu poddani są wyłącznie poborowi, również do odbycia tych zajęć są zobligowani poborowi - mężczyźni.    Konsekwencją powyższych przepisów są również szczegółowe regulacje zawarte w rozporządzeniu ministra obrony narodowej z dnia 6 kwietnia 1992 r. w sprawie trybu przeznaczania studentów wyższych szkół morskich do odbycia zajęć wojskowych oraz czasu i sposobu ich odbywania (DzU nr 36, poz. 156). Zgodnie z nim obowiązkowi odbycia zajęć wojskowych w wyższej szkole morskiej w czasie trwania studiów podlegają tylko studenci uznani za zdolnych do czynnej służby wojskowej.    Wymienione powyżej przepisy wskazują, iż na gruncie wspomnianej wyżej ustawy nie ma jednoznacznej podstawy do kierowania studentek wyższych szkół morskich do odbycia zajęć wojskowych, nawet na ich prośbę.    Jednakże, działając z poszanowaniem wyrażonego w art. 33 konstytucji prawa do równego traktowania kobiet i mężczyzn w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym, indywidualne prośby studentek Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie i Akademii Morskiej w Gdyni o umożliwienie im odbycia przeszkolenia wojskowego w Studium Wojskowym zasługują na pozytywne rozpatrzenie.    Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia także fakt, że odbywanie zajęć wojskowych jest jedną z form powszechnego obowiązku obrony, zaś zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony ochotnicze spełnianie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony jest prawem wszystkich obywateli polskich.    Biorąc zatem powyższe pod uwagę oraz uwzględniając przyjętą w poprzednich latach praktykę w zakresie wydawania indywidualnych zezwoleń, wyraziłem zgodę na odbycia przez studentki - ochotniczki Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie i Akademii Morskiej w Gdyni przedmiotowego przeszkolenia w Studium Wojskowym tych uczelni.    Przekazując powyższe wyjaśnienia, pozwolę sobie zapewnić pana marszałka, iż problem poruszony w interpelacji jest dostrzegany i podjęto już prace zmierzające do prawnego unormowania zasad ochotniczego spełniania obowiązku wojskowego młodzieży akademickiej w czasie studiów poprzez stosowną nowelizację ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Jednakże pragnę zauważyć, iż jego kompleksowe rozwiązanie jest determinowane w dużej mierze możliwościami budżetowymi państwa.    Przekazując powyższe, pozwolę sobie żywić nadzieję, iż podjęte decyzje usatysfakcjonują zarówno panią poseł Małgorzatę Rohde i pana posła Ireneusza Niewiarowskiego, jak i zainteresowane studentki Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie.    Łączę wyrazy szacunku    Minister    Jerzy Szmajdziński    Warszawa, dnia 14 czerwca 2002 r