Debaty sejmoweIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie postępowania organów podatkowych wobec dyrektorów publicznych jednostek służby zdrowia niepłacących na czas zobowiązań podatkowych, na przykładzie szpitala w Torzymiu

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo Pana Marszałka z dnia 28 lipca 2005 r., nr SPS-0202-10510/05, przekazujące interpelację Pana Posła Alfreda Owoca z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie postępowań karnych skarbowych prowadzonych przez organy podatkowe wobec dyrektorów publicznych jednostek służby zdrowia uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    W latach 2003-2004 i w pierwszym półroczu 2005 r. urzędy skarbowe prowadziły wobec dyrektorów publicznych jednostek służby zdrowia 95 spraw karnych skarbowych o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe z art. 77 Kodeksu karnego skarbowego. Z tego 86 to postępowania o przestępstwa skarbowe, 9 - postępowania o wykroczenia skarbowe.    Sposób zakończenia ww. spraw:    1) sąd wydał wyrok uniewinniający - 2,    2) postępowanie zostało umorzone - 46 (podstawę umorzenia stanowił art. 17 § 1 pkt 2 i 3 K.p.k.),    3) sąd zezwolił na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności - 25,    4) sąd wydał wyrok skazujący - 7,    5) postępowanie zakończono w trybie mandatowym - 9,    6) sprawy w toku - 6.    Z przytoczonego zestawienia wynika, iż tylko w 41 przypadkach sprawca czynu określonego w art. 77 K.k.s. poniósł odpowiedzialność karną za przestępstwo skarbowe i odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe. W pozostałych 48 sprawach sąd wydał wyrok uniewinniający lub też postępowanie zostało umorzone ze względu na fakt, iż czyn nie zawierał znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 K.p.k.), bądź też społeczna szkodliwość czynu była znikoma (art. 17 § 1 pkt 3 K.p.k.).    W oparciu o dane Ministerstwa Finansów zawarte w Informacji o postępowaniach w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe za 2003 r., i 2004 r. należy stwierdzić, iż postępowania prowadzone przez organy skarbowe wobec dyrektorów publicznych jednostek służby zdrowia mają charakter incydentalny w stosunku do liczby spraw karnych skarbowych prowadzonych przez organy skarbowe (w 2003 r. wszczęto 28 341 postępowań, w 2004 r. - 24 691). Postępowania prowadzone wobec dyrektorów publicznych jednostek służby zdrowia stanowią wiec znikomy procent (0,17%) w stosunku do liczby spraw prowadzonych w latach 2003-2004.    Odnośnie do pytania Pana Posła dotyczącego podjęcia ˝kroków cywilizujących działalności organów podatkowych˝ uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Zakłady opieki zdrowotnej, tak jak inni pracodawcy, obowiązane są, zgodnie z treścią art. 31 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity; Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz.176, z późn. zm), obliczać jako płatnicy i następnie pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku pracy.    Należy w tym miejscu podkreślić, iż istotna ze społecznego (i fiskalnego) punktu widzenia jest odpowiedzialność płatnika za naliczony, pobrany, a następnie nieodprowadzony podatek dochodowy od osób fizycznych. Odpowiedzialność tę penalizuje art. 77 Kodeksu karnego skarbowego. Naganność zachowania płatnika, powodująca odpowiedzialność karną, wyraża się tym, że w wykonaniu obowiązków nałożonych na niego przez przepisy konkretnej ustawy podatkowej pobiera wprawdzie podatek od podatnika, ale nie przekazuje go na rzecz właściwego organu podatkowego w terminie określonym w przepisach podatkowych. Przesłanką zaś odpowiedzialności karnej za nieterminową wpłatę pobranego podatku na rzecz organu podatkowego jest umyślność sprawcy. Sprawca ma zamiar popełnienia czynu zabronionego, to jest chce go popełnić albo, przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (art. 4 § 2 K.k.s.).    W polskiej procedurze karnej skarbowej obowiązuje zasada legalizmu, wyrażona w art. 10 §1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555, z późń zm.) w związku z art. 113 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. Nr 83, poz. 930, z późń zm.).Zgodnie z treścią tego przepisu organ powołany do ścigania przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych (a więc np. urząd skarbowy) jest obowiązany do wszczęcia postępowania przygotowawczego o czyn ścigany z urzędu. Wszystkie czyny przewidziane w Kodeksie karnym skarbowym ścigane są z urzędu. Mając na względzie te zasadę, ustawodawca zobligował uprawniony organ do wszczęcia postępowania przygotowawczego, gdy spełnione są określone przesłanki. Okoliczności wskazujące na popełnienie przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego stanowią o uzasadnionym podejrzeniu popełnieniu czynu zabronionego. Ustawodawca w takim przypadku nakazuje wszczęcie postępowania przygotowawczego (art. 303 K.p.k. w związku z art. 113 § 1 K.k.s.).    Odstępstwem od zasady legalizmu na rzecz celowości ścigania jest unormowanie zawarte w przepisie art. 151 K.k.s. pozwala ono odmówić wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe, a wszczęte umorzyć ze względu na niecelowość prowadzenia tegoż postępowania.    Przesłanki pozwalające na niewszczynanie postępowania lub jego umorzenie określa przepis art. 17 § 1 K.p.k. w związku z art. 113 K.k.s. Aspekty procesowe odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego określa zaś przepis art. 305 § 1 K.p.k.    Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 304 § 2 K.p.k., stosowanym odpowiednio w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe na mocy art. 113 § 1 K.k.s., instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.    Niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 304 § 2 K.p.k. przez funkcjonariusza publicznego stanowi przestępstwo niedopełnienia obowiązku służbowego określone w art. 231 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553, z późń. zm.).    Należy wiec jeszcze raz podkreślić, iż organy skarbowe zostały zobligowane przez ustawodawcę do wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, a sytuacją taką jest zachowanie płatnika polegające na pobraniu podatku i niewpłaceniu w terminie na rachunek właściwego organu.    Z wyrazami szacunku    Sekretarz stanu    Stanisław Stec    Warszawa, dnia 23 sierpnia 2005 r.