Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie stawki podatku VAT na usługi związane z transportem międzynarodowym świadczonym przez firmy turystyczne

   W ostatnim czasie wiele firm turystycznych skarży się na problemy związane ze zmianą stanowiska organów skarbowych w kwestii prawidłowości stosowania przez spółki stawki 0% VAT do usług związanych z transportem międzynarodowym. Wiele spółek prowadzi obecnie spory z organami podatkowymi co do prawnej możliwości przypisania im zaniżenia zobowiązań w zakresie podatku VAT za lata 2001 i 2002. Kwoty zaległych zobowiązań, jakimi organy podatkowe skłonne są obarczać spółki turystyczne są na tyle duże, że doprowadzi to do likwidacji wielu z nich.    Problem tkwi w tym, iż spółki przez ostatnie lata konsekwentnie rozdzielały usługi turystyczne od transportowych - w szczególności w zakresie zasad ich opodatkowania. Do usług turystycznych spółki stosowały stawkę 7% VAT, natomiast do usług związanych z transportem lotniczym - preferencyjną stawkę 0% VAT.    Przykład. Taki właśnie sposób opodatkowania usług turystycznych i transportowych stanowił praktykę firmy Big Blue Sp. z o.o. z Jeleniej Góry, która od pięciu lat zajmuje się organizacją turystyki wyjazdowej, głównie do Grecji. W ofercie firmy znajdują się usługi turystyczne oraz usługi związane z międzynarodowym transportem lotniczym (charterem). Jak znakomita większość polskich firm turystycznych, spółka Big Blue do usług turystycznych stosowała stawkę 7% VAT, a do usług związanych z transportem lotniczym stawkę 0% VAT.    Przekonanie o możliwości takiego stosowania stawek VAT firma ta uzyskała m.in. w trakcie szkoleń pracowników organizowanych przez Instytut Studiów Podatkowych, taką też opinię wydał prof. W. Modzelewski. Jednocześnie samo Ministerstwo Finansów nie wydało żadnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w tym zakresie.    W latach 1998-2001 Urząd Skarbowy w Jeleniej Górze przeprowadził w spółce Big Blue szereg tzw. kontroli krzyżowych, podczas których kontrolujący mieli pełny dostęp do całości dokumentacji związanej z rozliczaniem podatku VAT. Kontrole z Urzędu nie stwierdziły żadnych nieprawidłowości, a w szczególności kontrolujący nie wyrażali jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości stosowania w spółce stawki 0% VAT.    Kluczowe jednak znaczenie ma kontrola przeprowadzona w okresie maj/czerwiec 2001 r. przez Inspektorów z Urzędu Kontroli Skarbowej w Jeleniej Górze, która dotyczyła rzetelności obliczania i wpłacania podatku VAT za lata: 1998, 1999, 2000. Inspektorzy UKS, po przeanalizowaniu dokumentów spółki, istotnych z punktu oceny prawidłowości stosowania stawek 0% do usług związanych z transportem lotniczym (m.in. umowy charterowe z przewoźnikami i faktury wystawione przez przewoźników za przewozy charterowe) stwierdzili, że nie występują żadne nieprawidłowości.    W ten sposób wśród właścicieli spółki zbudowane zostało przekonanie, iż prawidłowo stosują stawkę 0% do usług związanych z transportem lotniczym. To natomiast przekonanie determinowało wiele zachowań spółki - wymienić tutaj należy przede wszystkim politykę cenową, stosowaną w ramach ofert turystycznych w okresie 2001/2002. W związku z tym wielkość opodatkowanej podatkiem VAT sprzedaży usług, w tym związanych z transportem międzynarodowym, wzrosła o kilka procent w porównaniu do poprzednich okresów.    Tymczasem w drugiej połowie 2002 r. zakończyła się kontrola rozliczeń podatkowych w spółce w zakresie VAT za 2001 r. Inspektorzy w protokołach poinformowali o zmianie stanowiska organów skarbowych w kwestii prawidłowości stosowania przez spółki stawki 0% VAT do usług związanych z transportem międzynarodowym. Otóż w świetle nowej interpretacji przepisów usługi związane z transportem międzynarodowym, jakie świadczą spółki, zaczęły stanowić integralną część pakietu imprezy turystycznej i jako takie podlegać winny opodatkowaniu ze stawką 7% VAT. W związku z tym wydano decyzję, w której określono zaległości w podatku VAT za 2001 r., 30% sankcję oraz odsetki za zaległości. Natychmiast po wydaniu tej decyzji rozpoczęła się kontrola skarbowa w zakresie rozliczeń w podatku VAT za 2002 rok - czyli za okres, w którym spółka stosowała taką samą praktykę w rozliczaniu podatku VAT, jak w latach ubiegłych.    Stosowanie takiej praktyki wobec firm turystycznych, które dotychczas w dobrej wierze stosowały 0% stawkę VAT dla oferowanych usług związanych z transportem lotniczym, grozi im nie tylko znacznym pogorszeniem ich sytuacji finansowej, ale także likwidacją większości z mniejszych firm.    W związku z powyższym pozwolę sobie skierować do Pana Ministra kilka pytań:    1. W opisanej powyżej sytuacji zmieniono, ze skutkiem wstecznym, pogląd o stanie faktycznym i prawnym, wyrażonym wobec podatnika w formie protokołu i wyniku kontroli. Dlaczego organy skarbowe nie realizują zasady zaufania do państwa prawa i reprezentujących je organów władzy publicznej?    2. Czy nie uważa Pan Minister, iż wprowadzenie podatnika w błąd przez organy podatkowe (ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności, iż chodzi o zaległości w podatku VAT, gdzie nienaliczenie i niezapłacenie tego podatku w żaden sposób nie zwiększa masy podatkowej podatnika) jest wystarczającą przesłanką do umorzenia zaistniałych z tego tytułu zaległości podatkowych? Czy spółki, które zostały wprowadzone w błąd, mogą liczyć na takie umorzenie?    3. Jak ostatecznie należy interpretować przepisy prawa podatkowego w zakresie stosowania stawki VAT do usług związanych z transportem lotniczym międzynarodowym? Czy Ministerstwo Finansów zamierza wydać w tej kwestii jednoznaczne stanowisko?    4. Czy przedstawioną powyżej praktykę stosowały Urzędy Skarbowe w całym kraju, czy też była to indywidualna interpretacja Urzędu Skarbowego w Jeleniej Górze?    5. Sejmowa Komisja Gospodarki zgłosiła ostatnio postulat do Rządu, w którym domaga się ustawowego usankcjonowania zasady ˝niedziałania wstecz zmienionej wykładni prawa˝. Jak Pan Minister odnosi się do takiego postulatu?    Z wyrazami szacunku    Poseł Adam Stanisław Szejnfeld    Piła, dnia 30 września 2003 r.