Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie wymogów dotyczących funkcjonowania obiektów hotelarskich

   W krajach Unii Europejskiej ważną i dynamiczną gałąź gospodarki stanowi turystyka, do której można zaliczyć nie tylko usługi turystyczne sensu stricto, lecz również wszelką działalność powiązaną z branżą turystyczną, przede wszystkim usługi hotelarskie i gastronomię. Turystyka należy do rynku usług, których znaczenie i udział systematycznie rośnie w nowoczesnej gospodarce, w przeciwieństwie do kurczącego się rynku związanego bezpośrednio z produkcją. To właśnie szeroko pojęty rynek usług tworzy znaczącą część miejsc pracy oraz wytwarza dochód narodowy. Ekonomiści na całym świecie są zgodni, że obok nowoczesnych technologii rynek usług należy do takich, w których inwestycje są szczególnie opłacalne i korzystne. Znaczący udział pracy ludzkiej niedającej się zastąpić, jak w przypadku rynku produkcyjnego, nowymi technologiami - ma istotne znaczenie w zakresie walki z bezrobociem. Z tych względów sektor usług, zdominowany przez małe i średnie firmy, jest przedmiotem szczególnej troski ze strony władz państwowych, udzielających mu szczególnego wsparcia.    Warunki działalności polskich małych i średnich firm z branży usług turystycznych uregulowane są w kilku aktach prawnych. Do najważniejszych z nich należą:    1. Ustawa o usługach turystycznych z 29 sierpnia 1997 r.    2. Rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 13 czerwca 2001 r. w sprawie obiektów hotelarskich (DzU z dnia 28 czerwca 2001 r. nr 66, poz. 665) oraz    3. Rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 8 sierpnia 2002 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (DzU 02.142.1190).    Szczegółowe wymagania, jakie muszą spełniać polscy przedsiębiorcy z branży turystycznej, zawarte są w następujących załącznikach do rozporządzenia:    Załącznik nr 1.    ˝Wymagania co do wyposażenia, kwalifikacji personelu oraz zakresu świadczonych usług dla hoteli i moteli˝.    Załącznik nr 2.    ˝Wymagania co do wyposażenia, kwalifikacji personelu oraz z zakresu świadczonych usług, w tym usług gastronomicznych dla pensjonatów˝.    Załącznik nr 3.    ˝Minimalne wymagania co do wyposażenia dla innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie˝.    Załącznik nr 4.    ˝Minimalne wymagania w zakresie dostosowania obiektów hotelarskich do potrzeb osób niepełnosprawnych˝.    Ustawa o usługach turystycznych odsyła właścicieli hoteli i pensjonatów również do następujących aktów prawnych:    4. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DzU 00.106.1126).    5. Rozporządzenie ministra gospodarki budowlanej, przestrzennej i budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 99.15.140).    6. Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 19 października 1998 r. w sprawie książki obiektu budowlanego, (DzU 98.135.882).    7. Rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 02.75.690).    Rada Ministrów w programie ˝Przedsiębiorczość - Rozwój - Praca˝ zapowiada podjęcie szeregu decyzji służących rozwojowi polskiej gospodarki, przede wszystkim mającym na celu poprawę funkcjonowania małych i średnich przedsiębiorstw. Do takich przedsiębiorstw należą niewątpliwie firmy działające na rynku usług turystycznych. Niestety, znaczenie turystyki nie zostało docenione przez autorów programu i nie ma w nim ani słowa na temat tak ważnej gałęzi gospodarki, generującej nowe miejsca pracy i mogącej wykorzystać specyfikę Polski.    Powszechnie wiadomo, że gospodarka polska od wielu miesięcy znajduje się w sytuacji kryzysowej, bankrutują kolejne przedsiębiorstwa, rośnie bezrobocie, trudno mówić o rozwoju. W przytoczonym programie słusznie zauważno, iż: ˝Kluczowym warunkiem realizacji celów strategicznych jest odbudowa kondycji ekonomicznej polskich przedsiębiorstw. To one przesądzą o ożywieniu gospodarczym, zapewnią pracę obywatelom, podniosą standardy cywilizacyjne (...)˝ (s. 7). W 2002 r. odnotowano rekordową liczbę bankructw. Był to wzrost o 45% w porównaniu z rokiem poprzednim. Rządowy program pn. ˝Przedsiębiorczość - Rozwój - Praca˝ zakłada wprowadzenie nadzwyczajnych rozwiązań, mających pomóc polskim przedsiębiorstwom w wyjściu z kryzysu: ˝Strategia gospodarcza rządu SLD-UP-PSL wyznacza kierunki i porządkuje działania administracji rządowej, ale przede wszystkim określa zasady i warunki działania przedsiębiorstw w średnim horyzoncie czasowym˝. (s. 9). Wśród wymienionych w programie aktów prawnych, których nowelizację zakładała Rada Ministrów, nie znalazły się ustawy i rozporządzenia bezpośrednio związane z działalnością firm z branży turystycznej.    Według rządowych zapewnień, zawartych w programie ˝Przedsiębiorczość - Rozwój - Praca˝ strategia gospodarcza rządu opierać się ma na trzech zasadniczych filarach. W punkcie dotyczącym strategii finansów publicznych czytamy, że przyjęta strategia ma zapewnić m.in.: ˝wygospodarowanie i zwiększenie nakładów na przedsięwzięcia rozwojowe i modernizacyjne˝. Słusznie zauważyli autorzy cytowanego programu, że: ˝Zasadnicza część inwestycji, będących siłą sprawczą rozwoju gospodarczego, koncentruje się w przedsiębiorstwach. Od perspektyw gospodarczych i od rentowności przedsiębiorstw zależą skala i tempo inwestowania w gospodarce˝. (s. 11). Z całą pewnością należy zgodzić się z zapowiadaną aktywną rolą państwa i postulatem przeznaczania środków publicznych na inwestycje konieczne dla rozwoju gospodarki, w celu zainicjowania i wsparcia procesów rozwojowych w gospodarce.    Rząd zakłada, że w latach 2002-2005 najszybciej będą rosły wpływy z tytułu podatku od osób fizycznych (s. 14), dzięki czemu stanie się możliwe uzyskanie przez samorządy terytorialne dodatkowych środków na rozwojowe inwestycje. ˝Ożywienie gospodarki przyniesie zwiększenie wpływów z podatków, co pozwoli na głębsze modyfikacje w systemie podatkowym˝. (s 17).    Założenia rządowego programu ˝Przede wszystkim przedsiębiorczość˝, o jakich jest mowa w rządowym programie ˝Przedsiębiorczość - Rozwój - Praca˝ mają na celu ˝działania na rzecz likwidacji formalnych utrudnień w tworzeniu nowych przedsiębiorstw, ułatwianiu działalności przedsiębiorstw istniejących oraz zwiększaniu zatrudnienia w sektorze wytwórczym i usługowym. Służyć temu będą rozwiązania polepszające kondycję finansową jednostek gospodarczych, przede wszystkim małych i średnich˝. (s. 24). Rząd oczekuje, że zapowiadane zmiany doprowadzą m.in. do stworzenia ˝przyjaznego otoczenia dla małych i średnich przedsiębiorstw, również w zakresie swobody prowadzenia działalności gospodarczej˝. (s. 25). W związku z tym rząd zapowiedział nowelizację blisko 40 ustaw oraz modyfikację aktów prawnych niższego rzędu. Zgodnie z deklaracjami rządu, zawartymi na s. 25 dokumentu:    - skróci się czas załatwiania i uproszczone zostaną procedury rejestracyjne,    - zmniejszy się liczba wymaganych deklaracji i sprawozdań oraz dokonywanych kontroli,    - ograniczony zostanie zakres woluntaryzmu decyzyjnego. Inspektorzy skarbowi utracą uprawnienia organów decyzyjnych.    Zapowiadając zmiany w prawie pracy, rząd zobowiązał się m.in. do (s. 25-26):    - uproszczenia rygorystycznych i często formalnych regulacji w sprawach BHP,    - skrócenia procedur sądowych w sprawach gospodarczych, w wyniku czego szybciej będzie można uzyskać decyzję, nie tracić czasu i energii na udział w przewlekłych rozprawach.    Zwracając uwagę na trudną sytuację wsi i rolnictwa, rząd zauważył, że ˝należy podejmować przedsięwzięcia zapewniające alternatywne źródła dochodów ludności mieszkającej na wsi˝. (s. 44). Jednym z takich przedsięwzięć jest niewątpliwie rozwój usług turystycznych jako realnie dostępna alternatywa dla rolników, dla których nie będzie miejsca w rolnictwie, dostosowującym się do wymogów Unii Europejskiej. Rząd zapowiadał, że jeden z filarów, na jakich ma zostać oparta bieżąca i średniookresowa polityka rolna i rozwoju obszarów wiejskich będzie polegać na ˝wspieraniu aktywności gospodarczej na obszarach wiejskich˝. (s. 45). Działania rządu mają polegać również na:    - wsparciu rozwoju obszarów wiejskich poprzez dotowanie budowy infrastruktury wiejskiej oraz tworzenie nowych miejsc pracy poza rolnictwem (s. 46).    W aneksie do rządowego programu pn. ˝Przede wszystkim przedsiębiorczość˝ możemy znaleźć liczne deklaracje na temat konieczności wspierania małych i średnich firm. ˝Jednym z podstawowych celów strategii gospodarczej rządu - czytamy we wstępie do programu - jest doprowadzenie do powrotu gospodarki polskiej na ścieżkę szybkiego wzrostu, generującego nowe miejsca pracy. Dla osiągnięcia tego celu niezbędne jest dokonanie głębokich zmian prawa regulującego zagadnienia związane z podejmowaniem i wykonywaniem działalności gospodarczej w kierunku znoszenia bądź łagodzenia barier hamujących rozwój istniejących przedsiębiorstw i tworzenie nowych firm˝.    W cytowanym aneksie jednym z zadań, jakie postawił przed sobą rząd, było: ˝Uchylenie przepisów umożliwiających wstrzymanie działalności gospodarczej przez organ administracji (...)˝ (s. 20). Tymczasem art. 41 ust. 2 Ustawy o usługach turystycznych z 29 sierpnia 1997 r. brzmiący: ˝Jeżeli obiekt, w którym są świadczone usługi hotelarskie, nie spełnia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 pkt 2 lub w art. 35 ust. 2, organ prowadzący ewidencję obiektu może nakazać wstrzymanie świadczenia usług hotelarskich do czasu usunięcia stwierdzonych uchybień˝ pozwala na wstrzymanie działalności gospodarczej na mocy decyzji organu administracji, co może trwać kilka miesięcy. Skutkiem, jaki dla właściciela małej bądź średniej firmy może mieć taka decyzja, jest groźba jej upadku i zwolnienia wszystkich zatrudnionych w niej osób. Wśród ustaw, które rząd zamierzał nowelizować w celu realizacji tego zadania, nie wymieniono ustawy o usługach turystycznych.    W związku z warunkami, stawianymi małymi i średnim firmom z branży turystycznej, o jakich wspomniałem na początku pisma, oraz celami, jakie postawiła przed sobą Rada Ministrów w strategii gospodarczej ˝Przedsiębiorczość - Rozwój - Praca˝, interpeluję pana ministra w następujących sprawach:    1. Jaki jest stosunek rządu i Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej do polskiego przemysłu turystycznego?    2. Dlaczego w programie ˝Przedsiębiorczość - Rozwój - Praca˝ nawet słowem nie wspomniano o znaczeniu tego rynku, podczas gdy we wszystkich krajach europejskich jest on jednym z filarów rozwoju gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy?    3. Czy szczegółowych warunków wobec obiektów hotelarskich, zwartych obecnie w rozporządzeniach ministra, nie powinien jednak regulować akt wyższej rangi, tj. ustawa? Czy decyzję należy nadal pozostawić arbitralnym zapatrywaniom urzędników?    4. Czy w zawartym w programie ˝Przedsiębiorczość - Rozwój - Praca˝ postulatem o ˝odbudowie kondycji ekonomicznej polskich przedsiębiorstw˝ nie kłócą się absurdalne niekiedy wymogi, stawiane przed polskimi właścicielami hoteli?    5. Czy wśród przewidywanych przez rząd nadzwyczajnych i niekiedy kosztownych działań, mających na celu poprawę kondycji polskich małych i średnich przedsiębiorstw, znajdują się działania skierowane do branży turystycznej?    6. Program ˝Przede wszystkim przedsiębiorczość˝ zapowiada ułatwienia w funkcjonowaniu istniejących przedsiębiorstw w celu tworzenia nowych miejsc pracy. Jak do tych zapowiedzi mają się wymogi wobec obiektów hotelarskich, zawarte w rozporządzeniach? Czy rząd zamierza podtrzymywać istniejącą w tym zakresie sytuację?    7. Czy pan minister nie uważa za wskazane, aby wśród nowelizowanych pod kątem rozwoju gospodarczego ustaw znalazła się również ustawa o usługach turystycznych?    8. Czy minister gospodarki, pracy i polityki społecznej nie uznaje za zasadne dokonanie rewizji wymogów, zawartych w załącznikach do rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 8 sierpnia 2002 r., zmieniającego rozporządzenia w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (DzU 02.142.1190)?    9. Czy pan minister nie uważa za stosowne dokonanie takiej rewizji przy współudziale wyspecjalizowanych stowarzyszeń oraz Polskiej Izby Turystycznej, mając na względzie sytuację małych i średnich przedsiębiorstw oraz rolę, jaką spełnia przemysł turystyczny w gospodarce i tworzeniu nowych miejsc pracy?    10. Czy wymogi, zawarte w wymienionych ustawach, nie doprowadzą do bankructwa wielu jako tako dotychczas prosperujących małych i średnich firm, związanych z branżą turystyczną, i czy nie stoi to w sprzeczności z celami, jakie postawił sobie rząd w programie ˝Przedsiębiorczość - Rozwój - Praca˝?    11. Czy minister gospodarki, pracy i polityki społecznej orientuje się, jak wiele obiektów hotelarskich zostało już skontrolowanych pod względem wymogów zawartych w załącznikach do przytoczonego rozporządzenia i jak wiele z nich nie spełnia tych wymogów?    12. Czy pan minister dysponuje danymi na temat liczby zatrudnionych w tych obiektach osób oraz symulacją efektów, jakie może przynieść stosowanie zbyt rygorystycznych wymagań, szczególnie wobec obiektów niższej kategorii?    13. Czy niewielkie złagodzenie wymogów, stawianych właścicielom obiektów hotelarskich, jakich skutkiem jest groźba bankructwa i upadku wielu firm, nie jest lepszym i mniej kosztownym dla budżetu państwa rozwiązaniem niż samo tylko uruchamianie systemu poręczeń kredytowych?    14. Czy pan minister nie uważa, iż wymogi wobec właścicieli hoteli, zawarte w wymienionych przeze mnie ustawach, a szczególnie w załącznikach do rozporządzenia ministra gospodarki, nie zostały podyktowane dostosowywaniem polskiego prawa do prawa Unii Europejskiej, która pozostawia wypracowanie rozwiązań w dziedzinie turystyki w kompetencjach państw członkowskich i nie narzuca żadnych szczegółowych rozwiązań?    15. Czy pan minister nie sądzi, że jednym ze skuteczniejszych sposobów rozwiązania problemu bezrobocia osób odchodzących z rolnictwa powinien być rozwój usług turystycznych na szczególnie zagrożonych obszarach? Czy wobec przekwalifikowujących się rolników, nieposiadających wystarczających własnych zasobów finansowych na budowę infrastruktury turystycznej, stawiane będą tak samo wysokie wymagania, jakie stawia się przed funkcjonującymi już obiektami turystycznymi?    16. Czy nie jest absurdem podejmowanie przez komisje kontrolujące decyzji o zmianie zaszeregowania hotelu na niższe, m.in. ze względu na takie kryteria, jak: jedno krzesło w pokoju zamiast dwóch, brak jednej lampki, brak długopisów itp., gdy skutkiem takich decyzji jest kilkumiesięczny przestój w funkcjonowaniu hotelu? Dla znacznej części małych firm decyzja taka oznacza bankructwo, a co za tym idzie - wzrost bezrobocia i zmniejszenie wpływów budżetowych z tytułu podatków.    17. Czy wymogi, zawarte w przytoczonych przeze mnie rozporządzeniach, nie są w przypadku obiektów niższej klasy zbyt sztywne? Czy nie należałoby wprowadzić nieco bardziej elastycznych zapisów, zwłaszcza jeśli chodzi o tak drobne sprawy, jak liczba lampek czy wieszaków w pokojach hotelowych?    18. Dlaczego pozwala się, by negatywna wobec obiektu hotelarskiego decyzja, której przesłanką są drobne, zupełnie nieistotne usterki, mogła doprowadzić do upadku firmy, spełniającej jednocześnie o wiele istotniejsze warunki, wymagane od obiektów o wyższej kwalifikacji?    19. Czy dopuszczenie swobody w ocenianiu i podejmowaniu decyzji, jaką w praktyce wykazują komisje podlegające wojewodom, nie rodzą podejrzeń o korupcjogenność?    20. Czy brak szczegółowych zapisów, regulujących zasadność i tryb podejmowania przez uprawniony organ decyzji w sprawie zarządzenia bądź nie zarządzenia kontroli wybranych obiektów hotelarskich, również nie są korupcjogenne?    Poseł Zbigniew Witaszek    Czosnów, dnia 18 kwietnia 2003 r.