Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie polityki kulturalnej państwa w świetle wykorzystania środków pochodzących z dopłat do stawek w grach stanowiących monopol państwa

   Kierując się poczuciem odpowiedzialności za rozwój oferty kulturalnej w regionie i przyjmując, że w obliczu otwartej przestrzeni europejskiej tradycja i kultura odgrywają szczególną rolę w kształtowaniu narodowej tożsamości, pragnę zwrócić uwagę na konieczność takiego podziału publicznych środków finansowych znajdujących się w dyspozycji Ministra Kultury, który uwzględniałby rzeczywiste potrzeby regionów, samorządowych instytucji kultury oraz podmiotów sektora organizacji pozarządowych i zachowałby właściwe proporcje w zaspokajaniu potrzeb instytucji państwowych i samorządowych.    Z zadowoleniem przyjęte zostały przez środowiska kulturalne ustawowo uregulowane możliwości promowania i wspierania zadań z zakresu kultury finansowanych lub dofinansowywanych ze środków pochodzących z dopłat do stawek w grach stanowiących monopol państwa.    Jednak w ślad za tą możliwością finansową Minister Kultury nie określił kryteriów wykorzystania tych środków. Co więcej, wciąż nie można określić ich szacunkowej wartości (pojawiają się informacje o kwocie 120 mln rocznie). Wiele instytucji i podmiotów z Województwa Małopolskiego negatywnie ocenia dotychczasowe działania Ministra Kultury podjęte w roku 2003 i uważa, że naruszają one zaufanie i wiarygodność władzy publicznej. Środek specjalny pozostający w wyłącznej dyspozycji Ministra Kultury pozwala Ministrowi na swobodne dysponowanie według absolutnie uznaniowych zasad. Słusznie pojawiają się głosy oburzenia, skoro obserwuje wybiórczy i irracjonalny sposób wykorzystania tych dodatkowych środków, jakimi może dysponować Minister Kultury na rzecz zaspokajania ważnych potrzeb i aspiracji wszelkich podmiotów sektora kultury. Również z dyskusji na posiedzeniu Komisji Kultury i Środków Przekazu Sejmu RP w dniu 18 września 2003 r. można wyciągnąć wnioski, że znaczna część środków finansowych pochodzących z dopłat do stawek w grach stanowiących monopol Państwa została już podzielona, zanim złożone zostały wnioski podmiotów określonych w rozporządzeniu Ministra (w tym samorządów województw). Na posiedzeniu Komisji Kultury i Środków Przekazu Sejmu RP podano informację, że Minister Waldemar Dąbrowski decyduje się przeznaczyć z puli totalizatora kwotę 50 mln zł na produkcję filmów.    W sytuacji drastycznych zmian w kształtowaniu finansów jednostek samorządów terytorialnych niezbędne jest przyjęcie przez Ministra Kultury takich zasad, z których jasno będzie wynikać, że Ministerstwo Kultury prowadzi politykę kulturalną zgodną z zasadami decentralizmu. Środowiska kulturalne oraz organizatorzy instytucji kultury z Województwa Małopolskiego (samorządy gminne, powiatowe i wojewódzki) postulują, aby Minister Kultury w kreowanej przez siebie polityce kulturalnej uwzględnił także rolę i znaczenie kultury w Małopolsce oraz jej pozycję wynikającą z zasobów dziedzictwa kulturowego. Oczekują, że rozdział tych dodatkowych środków będzie czytelny i jasny.    Podmioty sektora kultury z całego kraju powinny mieć pełną możliwość skorzystania ze środków pozostających w gestii Ministra Kultury i pochodzących z dopłat do stawek w grach stanowiących monopol Państwa.    Tymczasem np. w artykule Jacka Cieślaka pt. ˝Nadrabianie zaległości˝ (˝Rzeczpospolita˝ - Kultura, nr 241 z 15 października 2003 r.) zamieszczona jest informaja, że ˝od 1 października tego roku średnio o 1300 zł brutto miesięcznie wzrosły płace kustoszy, konserwatorów, aktorów, muzyków. Minister będzie też dysponował sumą około 100 mln zł z lotto na wydarzenia i inwestycje˝ Podwyżki te obejmują jednak wyłącznie narodowe instytucje kultury podległe Ministrowi Kultury...    Zwracam uwagę Ministrowi Kultury, że z najwyższym niepokojem obserwuje się przejawy rosnącej centralizacji inicjatyw programowych i finansowych służących kulturze. Takie działania należy uznać za sprzeczne z tendencjami odpowiedzialnej polityki kulturalnej prowadzonej w regionach w oparciu o dostępne instrumenty funduszy wspólnoty europejskiej.    Wyrażam głęboką nadzieję, że Minister Kultury w ramach posiadanych kompetencji dołoży maksymalnych starań, aby finansowanie kultury i dziedzictwa kultowego oparte było na zasadach jawności, efektywności i konkurencyjności.    W tym zakresie zgłaszam interpelację poselską.    1. Jak w sytuacji odgórnego wprowadzenia dysproporcji w finansowaniu instytucji kulturalnych samorządowych i centralnych Minister widzi dalsze funkcjonowanie teatrów, filharmonii, oper, muzeów i innych instytucji kultury prowadzonych przez samorządy, a przejętych w dniu 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy ustrojowej państwa?    2. Czy samorządy mogą liczyć na rezerwę, która każdego roku była rozdzielana na ich potrzeby?    3. Czy przeznaczanie tak dużej kwoty na produkcję filmową, i tak finansowaną z pieniędzy publicznych poprzez Telewizję Polską, jest potrzebne i uzasadnione?    Z poważaniem    Poseł Barbara Marianowska    Tarnów, dnia 19 listopada 2003 r.